Ўзбекистон давлат қарзи 43 млрд доллардан ошди

16:20 | 5 дақиқада ўқилади.

Иқтисодиёт ва молия вазирлиги маълумотича, давлат қарзи бир йилда 6,1 млрд долларга кўпайиб, 43,3 млрд долларга етди.

Tashqi qarz

2025 йил 1 июл ҳолатига кўра, давлат қарзининг 36,4 млрд доллари ташқи қарз, 6,9 млрд доллари эса ички қарзни ташкил этди. ЯИМга нисбатан қарз улуши 34,2 фоизга чиқди. Солиштирганда, ўтган йилнинг шу даврида бу кўрсаткич 37,2 млрд доллар бўлган ва қарз миқдори 16,5 фоизга камроқ эди.

Ҳисоботга кўра, ташқи қарзнинг 47 фоизи ёки 16,9 млрд доллари давлат бюджети тақчиллигини қоплашга йўналтирилган. Қолган маблағлардан 5,9 млрд доллари ёқилғи-энергетика соҳасига, 3,1 млрд доллари қишлоқ ва сув хўжалигига, 2,9 млрд доллари транспорт инфратузилмасига ҳамда 3 млрд доллари уй-жой коммунал хизматларига сарфланган.

1 июл ҳолатига давлат ташқи қарзининг кредиторлар кесимида тақсимланиши қуйидагича:

Жаҳон банки — 7,8 млрд доллар;
Осиё тараққиёт банки — 7,4 млрд доллар;
Халқаро инвесторлар (халқаро евробондлар) — 5,7 млрд доллар;
Хитой молия ташкилотлари – 3,8 млрд доллар;
Япония молия ташкилотлари — 3,2 млрд доллар;
Осиё инфратузилма инвестициялари банки — 1,7 млрд доллар;
Франция молия ташкилотлари – 1,1 млрд доллар;
Ислом тараққиёт банки — 935 млн доллар;
Корея молия ташкилотлари — 750 млн доллар;
Халқаро валюта жамғармаси — 642 млн доллар;
Германия давлат банки — 481 млн доллар;
Европа тикланиш ва тараққиёт банки — 401 млн доллар;
Бошқа молиявий ташкилотлар — 2,5 млрд доллар.

Аввалроқ, Иқтисодиёт ва молия вазири Жамшид Қўчқоров ташқи қарз масаласи кўп муҳокамаларга сабаб бўлаётганини айтиб, бу масалага қуйидагича изоҳ берганди.

«Давлат қарзи ижтимоий тармоқларда муҳокама бўляпти. Ўсиб бораётган иқтисодиётимиз кўп маблағга муҳтож. Ташқи инвестициялар, ДХШ асосидаги лойиҳалардан ҳам маблағлар кириб келяпти. Давлат вазифаларини бажариш билан боғлиқ харажатлар, ичимлик сув, йўл, инфраструктура, шунингдек, мудофаа қобилияти, чегараларимиз хавфсизлигини таъминлаш билан боғлиқ харажатларнинг бир қисмини ташқи қарз эвазига қоплашга тўғри келади. Ўзбекистоннинг исталган энг чекка ҳудудларида ҳам уй-жойларни тадбиркорлар қуряпти. Тадбиркорларда одамлар ипотека олиб, уйни сотиб олади, деган ишонч бор. Ипотека муддати узоқ ва банкларни ипотека билан қоплаш маблағлари ҳам чет элдан олиб келинади. Бу ташқи қарз маблағларимиз ошишига олиб келади», – деганди вазир.

Марказий банк маълумотларига кўра, умумий ташқи қарз ҳажми (давлат ва корпоратив) 2025 йил биринчи чорагида 68,4 млрд долларга етди.