Евроиттифоқ Венгрия сабабли якдил овоз принципидан воз кечмоқчи

21:06 | 5 дақиқада ўқилади.

Европа Иттифоқига аъзо 10 та давлат ташқи сиёсатда кўпчилик овоз билан қарор қабул қилишга ўтишни таклиф қилмоқда.

Eu haungary

 

Европа Иттифоқида ташқи сиёсий қарорлар барча давлатларнинг якдил овози билан эмас, балки малакали кўпчилик орқали қабул қилиниши мумкин. Bloomberg ёзишича, 10 та давлат мазкур тизимни ўзгартириш ташаббуси билан чиқди — улар бу усул иттифоқ фаолиятини тезлаштириш ва алоҳида мамлакатларга қаршилик кўрсатиш имконини чеклашини таъкидламоқда.

Бундай қарор қабул қилинишидаги асосий омил Венгриянинг Украинага нисбатан бир неча марта қарши чиққан позицияси бўлмоқда. Будапешт Киевга молиявий ёрдам ажратишга ва унинг ЕИга қўшилиш жараёнига тўсқинлик қилмоқда. Бу эса Россияга қарши санкцияларни узайтириш каби масалаларда мураккаб музокараларга сабаб бўляпти.

29 август куни Венгрия Россия томонидан Киевга берилган ракеталар зарбасини қораловчи баёнотни имзолашдан бош тортди. Бу ҳужумда 25 киши, жумладан, 4 бола ҳалок бўлган, ЕИ вакилининг офисига ҳам зиён етган эди. Европа дипломатияси раҳбари Кая Калласнинг таъкидлашича, Венгрия 6,6 млрд евро ёрдам маблағини ҳам блокламоқда. Бу маблағлар Украинага етказилган қурол учун ЕИ аъзоларига компенсация сифатида ажратилади.

Каллас Венгрияга мурожаат қилиб: «Агар иштирок этмоқчи бўлмасангиз, бошқаларга амал қилиш имконини беринг», — деди. Аммо Венгрия Европа Иттифоқи томонидан таклиф қилинган бир нечта чиқиш йўлларини ҳам рад этди.

Венгрия бош вазири Виктор Орбан Украина ЕИга қўшилишидан норози. 18 август куни АҚШ президенти Доналд Трамп у билан телефон орқали гаплашиб, бу жараёнга тўсқинлик қилмасликка ишонтиргани хабар қилинди. Бу суҳбат Украина президенти Володимир Зеленский ва Европа иттифоқчилари билан учрашувдан сўнг бўлиб ўтган.

Орбан яқинда ЕИдан чиқиш эҳтимолини ҳам тилга олди — агар аъзолик фойда келтирмас экан, Венгрия иттифоқни тарк этиши мумкин. Унинг таъкидлашича, ЕИ иқтисодий эмас, сиёсий лойиҳага айланган ва мамлакатларга «урушда иштирок» ҳамда «гендер муҳокамалари»ни мажбурлаб юкламоқда.

Венгрия Россия нефт ва газига боғлиқлигини сақлаб турибди. Июл ойида у «Дружба» нефт ҳайдаш қувури орқали 200 млн евролик нефт ва «Газпром»дан 285 млн евро қийматида газ импорт қилган. Бу кўрсаткич бўйича у Европада етакчи ҳисобланади.

Август ойида Украина қуролли кучлари «Дружба» қувурига ҳужум уюштирди. Бу нефт оқимини бузди ва Орбан Киевга «узоқ муддатли оқибатлар» билан таҳдид қилди. Венгрия ТИВ раҳбари Петер Сийярто эса Украинага электр энергиясини узиш билан шантаж қилди.