Big Tech ishdan bo‘shatishlar: «Amazon», «Intel» va «Microsoft» qisqartirishlari sabablari

Texnologiya sohasida ishdan bo‘shatishlar tobora bir nechta yirik kompaniyalarda jamlanmoqda. «Amazon», «Intel» va «Microsoft» ushbu ro‘yxatda ustunlik qilib, qolganlardan ancha oldinda bormoqda. Bu haqda «Visual Capitalist» xabar berdi.

Ishdan bo‘shatishlar sur’ati avvalgi yuqori nuqtalarga nisbatan sekinlashgan bo‘lsa-da, kompaniyalar hali ham xodimlar sonini qisqartirishni davom ettirmoqda. Bu foydadorlikni ta’minlash, sekinroq o‘sish va sun’iy intellektga (AI) investitsiyalar ortishi bilan bog‘liq.

Bu vizualizatsiya 2025 va 2026-yillarda (2026-yil 16-mart holatiga ko‘ra) Layoffs.fyi ma’lumotlariga asoslanib, eng ko‘p ish o‘rnini qisqartirgan 15 ta texnologiya kompaniyasini reytingda ko‘rsatadi.

«Amazon» 30 mingdan ortiq qisqartirish bilan yetakchi

«Amazon» 30 184 ta e’lon qilingan ishdan bo‘shatish bilan reytingda birinchi o‘rinda, undan keyin «Intel» 27 058 ta va «Microsoft» 15 347 ta qisqartirish bilan kelmoqda. Bu uchta kompaniya jami qisqartirishlarning deyarli uchdan ikki qismini tashkil qiladi.

Ma’lumotlarga ko‘ra, 2020-yildan beri «Amazon» taxminan 58 000 nafar xodimni qisqartirgan. Bu raqam ko‘p kompaniyalar uchun butun shtatga teng bo‘lishi mumkin, ammo «Amazon» uchun bu uning 1,56 million xodimiga nisbatan 4 foizdan kamroqni tashkil etadi.

Ro‘yxatdagi navbatdagi yirik «Big Tech» kompaniyasi «Meta Platforms» bo‘lib, u 5 800 ta qisqartirishni e’lon qilgan. Ma’lumotlarga ko‘ra, kompaniya 2026-yilda yana qo‘shimcha qisqartirishlar rejalashtirayotgan bo‘lib, bu xodimlar sonini 20 foizgacha kamaytirishi mumkin.

Nega «Big Tech» hali ham ish o‘rinlarini qisqartiradi?

2025 va 2026-yillardagi yirik ishdan bo‘shatishlar bir qator umumiy omillar bilan bog‘liq: o‘sishning sekinlashishi, xarajatlarni qattiq nazorat qilish va sun’iy intellektga investitsiyalarning ortishi.

Ayrim kompaniyalar sun’iy intellektning rolini ochiq ta’kidlagan. Masalan, «Block» 2026-yilda deyarli xodimlarining yarmini (4 000 ta ish o‘rni) qisqartirdi. Bosh direktor Jek Dorsi SI avtomatizatsiyasi keng ko‘lamli qayta tashkil etishga sabab bo‘lganini, bu esa kichik-kichik qisqartirishlar o‘rniga bir martalik katta o‘zgarish sifatida amalga oshirilganini aytdi. E’londan so‘ng kompaniya aksiyalari bir kunda 20 foizdan ortiq o‘sdi.

Boshqa holatlarda esa kompaniyalar SIni to‘g‘ridan to‘g‘ri emas, balki tuzilmaviy o‘zgarishlar orqali asoslamoqda. Masalan, «Amazon» 2026-yil yanvardagi qisqartirishlarni boshqaruv qatlamlarini kamaytirish, qaror qabul qilishni tezlashtirish va resurslarni ustuvor yo‘nalishlarga qayta taqsimlash bilan izohladi, shu bilan birga ayrim yo‘nalishlarda yangi xodimlarni ishga olishni davom ettirdi.

«Intel» esa o‘z qisqartirishlarini keng qamrovli bir necha yillik transformatsiya bilan bog‘ladi. Kompaniya xarajatlar tuzilmasini yangi ishlash modeliga moslashtirish, 2025-yilda 10 mlrd dollar tejash va marja bosimi sharoitida operatsiyalarni soddalashtirishni maqsad qilganini bildirdi.