Logo

Крипто-активлар бозорида 2026 йилинг биринчи ярмида нималар содир бўлди?

Bugun 15:584 daqiqa

Криптовалюта бозорининг биринчи ярим йиллик якунлари: биткоин 30 фоизга қулади, баъзи токенлар эса 1100 фоизгача ўсди. 2026 йилнинг дастлабки олти ойида майнинг сектори, марказлашмаган молия ва аксарият криптовалюталарнинг курслари пасайиш динамикасини кўрсатди. Бироқ стейблкоинлар сектори ва бир қатор активларда ўсиш кузатилмоқда.

Крипто-активлар бозорида 2026 йилинг биринчи ярмида нималар содир бўлди? © Envato Elements

Криптовалюта бозорининг қулаши

2026 йилнинг биринчи ярим йиллиги якунида биткоин (BTC) 60 минг доллар, Ethereum (ЭТҲ) эса 1,6 минг доллар атрофида сотилмоқда. Криптовалюта бозорининг умумий капиталлашуви 2,05 триллион доллардан бироз ошади. Йил бошидан буён курсларнинг йўқотишлари мос равишда 30, 45 ва 30 фоизни ташкил этди. Баҳор ойларини истисно қилганда, бу йил криптовалюта бозори умуман олганда пасайишда бўлди. Капиталлашуви бўйича энг йирик 100 талик рўйхатидан фақат бир нечта криптовалютанинг нархигина ошди.

Бир ҳовуч криптоактивларнинг ўсиши

Январь ойи бошидан буён 100 та энг йирик криптовалютадан фақат 16 тасининг нархи ошди. Уларнинг қиймати 1100 фоизгача, ўнтасиники эса 50 фоиздан кўпроққа кўтарилди. Бу лойиҳаларнинг чорак қисмини юқори беқарорликка эга ва паст ликвидли токенлар ташкил этади. Шунга қарамай, улар орасида 2026 йил учун истиқболли бир қатор фундаментал криптоактивлар ҳам бор.

Йилнинг биринчи ярмидаги энг катта янгилик бу - Hyperliquid (HYPE) марказлашмаган биржаси токени бўлиб, унинг нархи 150% га ошди. Сунъий интеллект сектори вакиллари орасида Vinice Token (VVV) 700% ва Near Protocol (NEAR) 25% ўсишни кўрсатди. DeFi секторида эса Stable (STABLE, 170%), JUST (ЖСТ, 100%), Jito (JTO, 90%) ва Morpho (MORPHO, 75%) токенлари ўсишга эришган.

 Капиталнинг рекорд даражада чиқиб кетиши

Июнь ойи охирига келиб биткоин асосидаги биржа фондларидан (ЭТФ) капитал чиқиб кетиши 5,2 млрд доллардан ошди. Бу 2024 йилда ишга туширилганидан бери ярим йилликдаги рекорд кўрсаткич бўлди. Шу давр мобайнида Ethereum фондлари эса 1,4 млрд долларлик рекорд даражадаги капитал чиқиб кетишини қайд этди.

АҚШ спот ETF’лари криптовалюта бозорига институтсионал капитал оқимининг асосий манбаи, шунингдек, йирик инвесторлар қизиқишининг кўрсаткичига айланди. Салбий динамиканинг чўққиси май–июнь ойларига тўғри келиб, бу биткоин нархининг йиллик минимумга, яъни 60 минг доллардан пастга тушиши билан бир вақтга тўғри келди.

Биткоиннинг корпоратив жамғарилиши

Биткоинни захира активи сифатида жамғариш билан шуғулланувчи компаниялар июнь ойи охиридаги курс бўйича 170 мингга яқин BTC ёки 10 млрд доллар тўплади. Уларнинг умумий баланси 1,23 миллион монетага етган бўлса-да, курснинг долларга нисбатан пасайиши туфайли жамғармалар 94 млрд доллардан 78 млрд долларга камайди.

Бу йил ДАТ-компаниялар (Digital Asset Treasuries), яъни рақамли активлар ғазначилиги деб аталувчи сектор компаниялари акциялари нархлари ва уларнинг молиявий кўрсаткичларининг оммавий пасайишига юз тутди. Секторнинг энг йирик вакили бўлган Strategy сингари кўплаб компаниялар криптовалютани сотишга ўтиб, ўз крипторезервини шакллантириш сиёсатини ўзгартирди.

Криптовалюта майнинги

2026 йилнинг биринчи олти ойида биткоин майнерлари сўнгги йиллардаги энг қийин даврлардан бирини бошдан кечирди. Бу вақтда битта тангани қазиб олиш таннархи 78–84 минг долларни ташкил этган, бироқ криптовалютанинг бозор курси ушбу даражадан тахминан 25 фоиз пастроқ даражада сақланиб турибди.

Мутахассисларнинг ҳисоб-китобларига кўра, майнерларнинг қарийб 20 фоизи ўзига зарар келтириб ишламоқда. Июнь ойи охирига келиб, уларнинг кунлик даромади 30 миллион долларгача тушиб кетди, бу ўртача ҳафталик йиғинди кўрсаткич бўйича йил бошидаги қийматлардан тахминан 30 фоизга камдир. Омон қолиш учун майнерлар ўзлари қазиб олган миллиардлаб долларлик биткоинларни сотмоқда.

Стейблкоинлар

Стейблкоинлар йилнинг биринчи ярмида ўсиш кўрсатган криптобозордаги саноқли тоифалардан бири бўлиб қолмоқда, уларнинг капиталлашуви тахминан 1,5 фоизга ошиб, 312 миллиард доллардан юқори бўлди. Сектордаги асосий ўсиш икки барқарор токен Sky лойиҳасининг USDS (2 миллиард доллар) ҳамда World Liberty Financial компаниясининг USD1 токенлари ҳиссасига тўғри келди.

Бозорда Tether’нинг USDT ва Cирcле’нинг USDC токенлари асосий стейблкоинлар бўлиб қолмоқда. Бутун бозорнинг қарийб 60 фоизи USDT, 25 фоизи эса USDC ҳиссасига тўғри келади. Бундай токенлар чиқарилган блокчейнлар нуқтаи назаридан, Ethereum (бозор улушининг 50 фоизи) ва Tron (бозорнинг 30 фоизи) етакчилик қилмоқда.

Марказлашмаган молия

Марказлашмаган молия (ДеФи) сектори 2026 йил бошидан буён энг сезиларли пасайишлардан бирини намоён этди. Фойдаланувчилар депозитларининг умумий миқдори қарийб 40 фоизга камайиб, 70 миллиард доллардан пастга тушди. Энг катта йўқотишлар эса депозитлар суммасининг деярли 60 фоизидан айрилган Ааве лендинг протоколида қайд этилди.

DeFi’даги депозитлар ҳажмининг кескин пасайиши апрель ойида Келп лойиҳасининг хакерлар ҳужумига учраши оқибатида юз берди. Криптолойиҳаларнинг ўзаро боғлиқлиги сабабли ушбу ҳодиса ўнлаб бошқа ДеФи-протоколларга ҳам таъсир қилди. Бу, шунингдек, инвесторларнинг DeFi’даги заифликларни одамлардан тезроқ топишга ўрганган янги сунъий интеллект воситалари борасидаги хавотирлари кучайган даврга тўғри келди. 

Teglar

Mavzuga oid