«Sensay» startapi sun’iy intellekt boshqaradigan o‘z orol-davlatini tashkil qildi
Hozircha birorta davlat tan olmagan ushbu orol-davlat uchun 12 mingdan ortiq kishi raqamli fuqarolikka ariza topshirgan.
© Image Professionals GmbH/Alamy Stock Photo«Sensay» startapi tarixiy shaxslardan tashkil topgan sun’iy intellekt hukumati boshqaradigan o‘z orol-davlatini tuzdi. Hozirda u maydoni 3,4 km² bo‘lgan orolga da’vo qilmoqda. Bu haqda CNN xabar berdi.
Hukumat tarkibiga kimlar kirgan?
Hukumat tarkibi quyidagilardan iborat:
Markus Avreliy – prezident
Uinston Cherchill – bosh vazir
Nelson Mandela – adliya vaziri
Sun Tzu – mudofaa vaziri
Eleanor Ruzvelt – tashqi ishlar vaziri
Florens Naytingel – sog‘liqni saqlash vaziri
Konfutsiy – ta’lim vaziri
Leonardo da Vinchi – madaniyat va innovatsiyalar bo‘yicha mas’ul
Xatshepsut – infratuzilma vaziri
Mahatma Gandi – boshqaruv kengashi a’zosi
Aleksandr Hamilton – iqtisodiy blok rahbari
Hozircha bu davlatni birorta ham mamlakat tan olmagan, ammo «raqamli fuqarolik» uchun allaqachon 12 mingdan ortiq kishi ariza topshirgan.
Bunday «davlatlar» oldin ham bo‘lgan
Mikromillatlar – o‘zini mustaqil deb e’lon qilgan g‘aroyib kichik davlatchalar – yangilik emas. 1967-yilda Principality of Sealand Angliya sohillari yaqinidagi Ikkinchi jahon urushi davridagi tashlab qo‘yilgan harbiy dengiz platformasida tashkil etilgan bo‘lib, o‘z qirollik oilasi, pasporti va hatto futboli jamoasiga ega. Boshqa ko‘plab mikromillatlar esa sayyohlik maskaniga aylangan – masalan, Vilnyusdagi Uzupis respublikasi yoki Kaliforniya cho‘lidagi Slovjamastan diktaturasi.
Tarixan mikromillat asoschilari yangilikka intilish, erkinlik va «terra nullius» – ya’ni xalqaro huquqda hech kimga tegishli bo‘lmagan hudud tushunchasi – chegaralarini sinab ko‘rish istagi bilan harakat qilgan. Ammo so‘nggi yillarda bu g‘oya libertarian qarashlarga moyil tadbirkorlar va texnologik millionerlarni ham jalb etmoqda. Ular bunday hududlarni o‘z g‘oyalari va texnologiyalari uchun tajriba maydoni sifatida ko‘rishmoqda.
Masalan, 2023-yildan buyon kripto-tadbirkor Balaji Srinivasan har yili «Network State» konferensiyalarini o‘tkazib kelmoqda. Bu yig‘ilishlar kelajakda mablag‘ yig‘ib, jismoniy hudud sotib olish va diplomatik tan olishga erishishni maqsad qilgan virtual jamoalarni shakllantirishga qaratilgan.
2017-yilda yana bir kripto-tadbirkor Oliver Janssens o‘zining «Free Society Foundation» orqali dunyodagi «birinchi libertarian davlat»ni tashkil etish rejalarini e’lon qilgan edi. Keyinchalik u maqsadini yumshatib, Nevis orolida maxsus iqtisodiy zona yaratish g‘oyasiga o‘tdi. Bu esa mahalliy aholi orasida xavotirlarga sabab bo‘lgan.
«Bu mutlaqo bo‘sh joy emas»
Sensay bunday muammoga duch kelmagan. Loyiha kommunikatsiya maslahatchisi Emili Keohning so‘zlariga ko‘ra, hozir oroldagi aholi «Mayk ismli bitta odam»dan iborat bo‘lib, erkak u yerda qorovul va xo‘jalik ishlari bilan shug‘ullanadi.
Ammo loyiha asoschisi Den Tomson kelajakda orol Palavan viloyatiga keladigan orolma-orol sayohat qiluvchi va dayvingga qiziquvchi turistlar uchun yangi manzilga aylanishini, shuningdek, doimiy yashovchilar ham bo‘lishi mumkinligini aytdi.
Tomsonning ta’kidlashicha, u orolni ijaraga olish va uni rivojlantirish huquqiga ega. Biroq u qo‘lidagi hujjatlarni tasdiqlash haqidagi so‘rovga javob bermagan.
«Orolda taxminan 30 ta villa qurish uchun joy bor. U juda katta emas, lekin mutlaqo kichik ham emas. Menimcha, asosan mehmonlar keladi. Balki ba’zi doimiy yashovchilar ham bo‘lar, ammo ko‘proq Koron oroli atrofidagi qo‘shni orollardan keluvchi sayyohlar bo‘ladi», – dedi Tomson.
