«Apple» тарихи ва келажаги – 50 йиллик йўл ва СИ билан рақобати
«Apple» қандай қилиб дунёдаги энг қиммат компаниялардан бирига айланди? 50 йиллик тарих, даромадлар ва келажак таҳдидлари билан танишинг.
1976-йил бошларида Калифорнияда Стив Возняк ўзи ҳаваскорлар учун маҳаллий машҳур клубда улaшишни режалаштирган компютер платасининг схемасини якунлаган эди. Унинг дўсти Стив Жобс ҳам ушбу платаларни ишлаб чиқариш ва сотишда бизнес имкониятини кўрди ва шу тариқа «Apple» компаниясига асос солинди.
Компания бугун, 1 апрел куни 50 ёшга тўлди. Унинг юксалиши компютерлар ва смартфонларни оммалаштириб, мобил иловаларни кенг тарқатиб, қурилмалар ва дастурий таъминот қандай яқин интеграцияда ишлаши мумкинлигини намойиш этиш орқали технология индустрияси ва оммавий маданиятга катта таъсир кўрсатди.
Бироқ «iPhone» ишлаб чиқарувчи компания ҳозир сунъий интеллект даврида етакчи технология компанияси бўлиб қолишини кўрсатиш босими остида. Чунки рақобатчилар «Alphabet» ва «Microsoft» устунликни қўлга киритиш учун ўнлаб миллиард доллар сарфламоқда.
Компания акциялари 2022-йил ноябрида «OpenAI» «ChatGPT»ни ишга туширганидан бери «Magnificent Seven» орасида иккинчи энг ёмон кўрсаткични қайд этди.
2017-йилдан буён ўз чипларига машинали ўрганиш функцияларини жорий этганига қарамай, таҳлилчилар ва инвесторлар айрим функцияларни жорий этишдаги кечикишлар, жумладан қайта ишланган «Siri», «Apple» сунъий интеллектдан фойдаланиш борасида истеъмолчилар эҳтиёжларига етарлича тайёр бўлмаганини кўрсатмоқда, деб ҳисоблайди.
«OpenAI» каби рақиблар ҳам смартфонлар узоқ йиллардан бери сақлаб келаётган устунликни бузишга қаратилган сунъий интеллект қурилмаларини ишга туширишни режалаштирмоқда.
Шу билан бирга, «Apple» қурилмалари ҳали ҳам кенг омма орасида жуда машҳур бўлиб қолмоқда. Янги «iPhone 17» сериясига бўлган кучли талаб декабр чоракдаги даромадларни оширди, 599 долларлик «MacBook Neo» (компаниянинг энг арзон ноутбуги) ҳам муваффақиятли ишга тушди.
«Компания эллик йил давомида ўзининг интеграциялашган бизнес модели билан ҳақиқий рақобатга дуч келмади; унинг келгуси эллик йиллик тақдири сунъий интеллект қанчалик жозибадор бўлиши ва «OpenAI» ҳақиқатан ҳам оригинал «Apple»дан устун кела олиш-олмаслигига боғлиқ бўлиши мумкин», – дейди мустақил технология таҳлилчиси Бен Томпсон.
Қуйида «Apple»нинг юксалишини акс эттирувчи бешта графика келтирилади:
«Apple» акцияларининг кескин ўсиши
Компания 1980-йилда биржага чиққан, аммо XXI аср бошларидан сўнг, «iPhone» бестселлерга айлангани ва қурилмалар ассортименти кенгайгани сабаб акциялари сезиларли даражада ўсди. Шунингдек, компаниянинг ички ишлаб чиқилган M-серия чиплари «Mac» савдоларининг ўсишига туртки бериб, акцияларни қўллаб-қувватлади.
Йиллик тушум ярим триллионга яқинлашмоқда
«Apple» дунёдаги энг қиммат компаниялардан бири бўлиб, тушум бўйича ҳам йириклар қаторида туради. Янги «iPhone» сериясига бўлган кучли талаб туфайли, компаниянинг жорий молиявий йилида (сентябрда якунланади) 465 миллиард долларлик сотув қайд этилиши кутилмоқда.
Сервислар «Apple» ўсишининг асосий драйверига айланмоқда
«Apple»нинг сервислар йўналиши «App Store», «Apple Music» ва стриминг хизматларини ўз ичига олган бўлиб, у компания ўсишининг муҳим драйверига айланган. Қурилмалар базасининг кенгайиши абонент тўловлари ва иловалар савдосидан комиссия орқали барқарор даромад келтиради. Бу ҳолат «Epic Games» каби компаниялар билан «in-app» тўловлар назорати бўйича баҳсларни ҳам келтириб чиқарган.
Хитой ва ривожланаётган бозорларнинг ҳиссаси ошмоқда
АҚШда смартфон бозори тўйингани сайин, Хитой ва Ҳиндистон каби ривожланаётган бозорлар компания даромадларида тобора каттароқ улушни эгалламоқда.
«Apple»ни «Apple» қилган маҳсулотлар
1976-йилда Стив Возняк Стив Жобс билан бўлишган плата «Apple I»га айланди ва бу гаражда бошланган стартапдан глобал маиший электроника гигантига айланиш йўлини бошлаб берди. Йиллар давомида «Apple» «iPod» каби машҳур маҳсулотларни яратди, ҳозирги линейкасида эса смарт-часлар, симсиз қулоқчинлар ва «Vision Pro» каби аралаш реаллик гарнитураси ҳам мавжуд.
