Big Tech ишдан бўшатишлар: «Amazon», «Intel» ва «Microsoft» қисқартиришлари сабаблари
«Amazon», «Intel» ва «Microsoft» минглаб ходимларни қисқартирмоқда. Технология соҳасида ишдан бўшатишлар нега кўпаймоқда? СИ ва харажатлар таъсири таҳлили.
Технология соҳасида ишдан бўшатишлар тобора бир нечта йирик компанияларда жамланмоқда. «Amazon», «Intel» ва «Microsoft» ушбу рўйхатда устунлик қилиб, қолганлардан анча олдинда бормоқда. Бу ҳақда «Visual Capitalist» хабар берди.
Ишдан бўшатишлар суръати аввалги юқори нуқталарга нисбатан секинлашган бўлса-да, компаниялар ҳали ҳам ходимлар сонини қисқартиришни давом эттирмоқда. Бу фойдадорликни таъминлаш, секинроқ ўсиш ва сунъий интеллектга (AI) инвестициялар ортиши билан боғлиқ.
Бу визуализация 2025 ва 2026-йилларда (2026-йил 16-март ҳолатига кўра) Layoffs.fyi маълумотларига асосланиб, энг кўп иш ўрнини қисқартирган 15 та технология компаниясини рейтингда кўрсатади.
«Amazon» 30 мингдан ортиқ қисқартириш билан етакчи
«Amazon» 30 184 та эълон қилинган ишдан бўшатиш билан рейтингда биринчи ўринда, ундан кейин «Intel» 27 058 та ва «Microsoft» 15 347 та қисқартириш билан келмоқда. Бу учта компания жами қисқартиришларнинг деярли учдан икки қисмини ташкил қилади.
Маълумотларга кўра, 2020-йилдан бери «Amazon» тахминан 58 000 нафар ходимни қисқартирган. Бу рақам кўп компаниялар учун бутун штатга тенг бўлиши мумкин, аммо «Amazon» учун бу унинг 1,56 миллион ходимига нисбатан 4 фоиздан камроқни ташкил этади.
Рўйхатдаги навбатдаги йирик «Big Tech» компанияси «Meta Platforms» бўлиб, у 5 800 та қисқартиришни эълон қилган. Маълумотларга кўра, компания 2026-йилда яна қўшимча қисқартиришлар режалаштираётган бўлиб, бу ходимлар сонини 20 фоизгача камайтириши мумкин.
Нега «Big Tech» ҳали ҳам иш ўринларини қисқартиради?
2025 ва 2026-йиллардаги йирик ишдан бўшатишлар бир қатор умумий омиллар билан боғлиқ: ўсишнинг секинлашиши, харажатларни қаттиқ назорат қилиш ва сунъий интеллектга инвестицияларнинг ортиши.
Айрим компаниялар сунъий интеллектнинг ролини очиқ таъкидлаган. Масалан, «Block» 2026-йилда деярли ходимларининг ярмини (4 000 та иш ўрни) қисқартирди. Бош директор Жек Дорси СИ автоматизацияси кенг кўламли қайта ташкил этишга сабаб бўлганини, бу эса кичик-кичик қисқартиришлар ўрнига бир марталик катта ўзгариш сифатида амалга оширилганини айтди. Эълондан сўнг компания акциялари бир кунда 20 фоиздан ортиқ ўсди.
Бошқа ҳолатларда эса компаниялар СИни тўғридан тўғри эмас, балки тузилмавий ўзгаришлар орқали асосламоқда. Масалан, «Amazon» 2026-йил январдаги қисқартиришларни бошқарув қатламларини камайтириш, қарор қабул қилишни тезлаштириш ва ресурсларни устувор йўналишларга қайта тақсимлаш билан изоҳлади, шу билан бирга айрим йўналишларда янги ходимларни ишга олишни давом эттирди.
«Intel» эса ўз қисқартиришларини кенг қамровли бир неча йиллик трансформация билан боғлади. Компания харажатлар тузилмасини янги ишлаш моделига мослаштириш, 2025-йилда 10 млрд доллар тежаш ва маржа босими шароитида операцияларни соддалаштиришни мақсад қилганини билдирди.
