«OpenAI» инвесторлари Алтманнинг ўрнига бошқа одамни кўриб чиқмоқда – WSJ

Bugun 20:104 daqiqa

Компанияда манфаатлар тўқнашуви ва шахсий инвестициялар атрофидаги саволлар кучаймоқда.

«OpenAI» инвесторлари Алтманнинг ўрнига бошқа одамни кўриб чиқмоқда – WSJ © Foto: nytimes.com

«OpenAI»нинг айрим акциядорлари IPOга тайёргарлик жараёнида Сэм Алтманнинг компанияни самарали бошқариш қобилиятини хусусий тарзда шубҳа остига қўя бошлаган, деб ёзади «The Wall Street Journal» манбаларига таяниб.

Потенциал ворис сифатида инвесторлар директорлар кенгаши раиси ва «Salesforce»нинг собиқ ҳамраҳбари Брет Тейлорни кўриб чиқмоқда, дейди нашр манбалари. Тейлор эса изоҳ сўровига жавобан, Алтман «компанияни ривожланишнинг навбатдаги босқичида бошқариш учун зарур бўлган ноёб малакаларга эга» эканини айтган.

Сэм Алтман 2025-йил декабрида оммавий компания раҳбари бўлиш истиқболи уни «умуман руҳлантирмаслиги»ни тан олган.

«OpenAI»нинг оммавий компанияга айланиши мени руҳлантирадими? Бир томондан – ҳа, аммо бошқа томондан – бу жуда ноқулай бўлади, деб ўйлайман», – деган у подкастлардан бирида.

Алтманга оид саволлар

Оммавий равишда «OpenAI» раҳбарияти ва йирик инвесторлар Сэм Алтманни қўллаб-қувватлаб, компания муваффақиятини унга боғлайди, деб ёзади нашр. Бироқ мақолада асосий эътибор IPO арафасида эҳтимолий манфаатлар тўқнашувига қаратилган.

«ChatGPT» ишлаб чиқарувчисини бошқаришдан олдин, Алтман «Y Combinator» венчур фондига раҳбарлик қилган ва юзлаб стартапларга инвестиция киритган. Унинг шахсий инвестиция портфели кўлами йирик венчур компаниялар портфелига яқин, дея таъкидлайди «The Wall Street Journal».

Алтман инвестиция киритган айрим компаниялар кейинчалик «OpenAI» билан фойдали келишувлар тузган, бу эса шахсан унинг ўзига ҳам манфаат келтирган.

«Helion»га инвестициялар

Шундай мисоллардан бири термоядро синтези билан шуғулланувчи «Helion» стартапидир. У ўз технологияси дунёга арзон энергия тақдим этишга яқинлашганини даъво қилади. Бироқ компания тадқиқот натижаларини ошкор қилмайди, бу эса унинг ривожланишини мустақил баҳолашни қийинлаштиради. Илк режаларга кўра, «Helion»нинг «Polaris» қурилмаси 2024-йилгача ишлаб чиқарган энергияси истеъмолидан кўпроқ бўлиши керак эди, аммо бу муддатга амал қилинмади ва янгиланишлар тақдим этилмади.

Сэм Алтман «Helion»га илк бор 2014-йилда инвестиция киритган ва ҳозир унинг бойлигининг катта қисми шу компанияга боғланган, деб ёзади «The Wall Street Journal». 2021-йилда у «Helion»га 375 млн доллар сармоя киритган – бу ўша пайтдаги энг йирик шахсий инвестицияси эди. Шу йили «OpenAI»нинг йирик инвесторларидан бири «Microsoft» 2028-йилдан бошлаб «Helion»дан электр энергияси сотиб олишга рози бўлган.

2025-йилда Алтман янги инвестиция раундида ҳам иштирок этди, унда «Helion» 5,4 млрд долларга баҳоланди. Манбаларга кўра, у «SoftBank»ни ҳам «Helion»га сармоя киритишга чақирган ва натижада компания ушбу раундга қўшилган. Бу келишув ҳатто «SoftBank»нинг айрим ходимлари учун ҳам кутилмаган бўлган, уни шахсан «Masayoshi Son» назорат қилган.

Яқинда «Helion» инвесторлардан яна 1 млрд доллар жалб қилишни режалаштирганида, Алтман «OpenAI»га бу маблағнинг ярмини киритишни таклиф қилган. «The Wall Street Journal» манбаларига кўра, бу таклиф айрим ходимларда хавотир уйғотган: Алтман ўзи раҳбарлик қилаётган компаниядан шахсий манфаат олиши мумкин бўлган стартапни қўллаб-қувватлашни сўраган, бу эса «OpenAI» учун бевосита фойда келтирмаслиги мумкин эди.

Натижада «OpenAI» инвестиция киритишдан воз кечди, аммо келажакда «Helion»дан электр энергияси сотиб олиш ҳуқуқини берувчи келишув тузди. Рад жавобидан кейин стартап ўз режаларини қисқартириб, эндиликда 250 млн доллар жалб қилишни мақсад қилмоқда. Манбаларга кўра, янги раундга «Thrive Capital» етакчилик қилиши мумкин. Алтман эса март ойида «Helion» директорлар кенгашини тарк этган.

Маск билан рақобат

Сэм Алтман, шунингдек, «OpenAI» ресурсларидан Илон Маскk лойиҳаларига рақобат қилувчи стартапларни қўллаб-қувватлаш учун фойдаланишга уринган, деб ёзади «The Wall Street Journal».

Январ ойида «OpenAI» «мия–компютер» интерфейслари ишлаб чиқувчи «Merge Labs» стартапига сармоя киритди. У «Neuralink» билан рақобат қилади. Алтман «Merge Labs» директорлар кенгашига киради, аммо акцияларга эга эмас, дейди унинг вакили.

Ўтган йили Алтман «Stoke Space» билан ҳамкорликда космосда дата-марказлар қуриш имкониятини муҳокама қилган. У «OpenAI»га компанияни тўлиқ ёки назорат пакети билан сотиб олишни таклиф қилган – бу эса «ChatGPT» ишлаб чиқарувчисини «SpaceX» билан тўғридан тўғри рақобатга олиб келар эди. Декабр ойида музокаралар тўхтатилгани маълум қилинди. Манбаларга кўра, «OpenAI» директорлар кенгашининг айрим аъзолари бу музокаралардан хабардор ҳам бўлмаган ва космик дата-марказлар ғоясига шубҳа билан қараган.

«The Wall Street Journal» қайд этишича, Алтманнинг эҳтимолий манфаатлар тўқнашуви 2023-йилда унинг қисқа муддатга лавозимдан четлатилишига сабаблардан бири бўлган. Ўшанда «OpenAI» директорлар кенгаши у «доим ҳам очиқ бўлмаган»ини билдирган.

Алтман инвестиция киритган хусусий стартаплар маълумотларни ошкор қилмагани сабабли, директорлар кенгашининг айрим аъзолари унинг «OpenAI» номидан тузилган келишувлардан шахсий фойдаси қай даражада эканини баҳолаш мумкин эмас, деб ҳисоблаган.

Кейинчалик лавозимига қайта тикланган Сэм Алтмандан сўнг янги директорлар кенгаши манфаатлар тўқнашуви муаммосини ҳал қилишга ваъда берган, аммо «The Wall Street Journal»га кўра, бу муаммо ҳалигача тўлиқ бартараф этилмаган.

Teglar

Mavzuga oid