«OpenAI» va «Anthropic» IPOga tayyorlanmoqda: tahlilchilar ehtiyotkorlikka chaqirmoqda

Chat-botlar bozori yetakchilari «OpenAI» va «Anthropic» joriy yil oxirida ko‘p milliard dollarlik IPO (birjaga chiqish)ga tayyorgarlik ko‘rmoqda. Ularning birjaga chiqishi oldidan tahlilchilar investorlarga biznes modellarini baholashda juda ehtiyotkor bo‘lishni maslahat bermoqda.

Tahlilchilar nimani maslahat beryapti?

«Seeking Alpha» tahlilchisi kichik Kris Demut har ikki startapning istiqbollarini ijobiy baholagan, ammo to‘g‘ridan to‘g‘ri taqqoslaganda «Anthropic» biznesini baholash «biroz asosliroq» ekanini ta’kidlagan. Uning fikricha, hozirda har ikki kompaniya investorlar orasida «omadli tanlov» hisoblanadi, biroq ularning aksiyalari hozirgi bosqichda ancha qimmatlashib ketgan, venchur bosqichida esa pozitsiyalarni kengaytirish uchun yaxshiroq imkoniyatlar bo‘lgan.

Yana bir tahlilchi Jonatan Veber «Anthropic»ni hozirgi paytda «yanada jozibador» deb hisoblaydi, garchi «OpenAI» biznes ko‘lami va mijozlar bazasi bo‘yicha undan ustun bo‘lsa ham. Uning ta’kidlashicha, Anthropic’ning dasturlash (kod) sohasiga ixtisoslashuvi unga «noyob taklif» beradi, shuningdek, «Alphabet» va «Amazon» kabi yirik hamkorlar moliyaviy barqarorlikni ta’minlaydi.

Tahlilchi Juliya Ostyan esa «OpenAI» va «Anthropic» aksiyalarini IPO paytida sotib olishga shoshilmaslikni maslahat beradi: uning fikricha, startaplar juda qimmat baholangan. Masalan, «OpenAI»ning hozirgi bahosi uning yillik daromadidan 35 baravardan ham yuqori bo‘lib, ekspert buni «zarar ko‘rib ishlayotgan kompaniya uchun juda yuqori daraja» deb atagan.

«Men «Anthropic»ni ancha qiziqarli variant deb hisoblayman, lekin hozirgi bosqichda bu kompaniyalardan birortasi ham haqiqiy yaxshi investitsiya deb ayta olmayman», – dedi u.

Kim tezroq foydaga chiqadi?

«OpenAI»ning foydaga chiqishi 2030-yillargacha kutilayotgan bo‘lsa, «Anthropic» bu bosqichga tezroq yetishi mumkin. Biroq bu startaplarning moliyaviy ko‘rsatkichlarini to‘g‘ridan to‘g‘ri taqqoslash to‘g‘ri emas: «Anthropic» o‘z texnologiyalarini bulut hamkorlari orqali sotishni daromad sifatida hisoblaydi, «OpenAI» esa buni hisobga olmaydi, deb yozadi «The Wall Street Journal».

Xususiy bozorda «inversiya» kuzatilmoqda: eng yuqori baholangan startaplar biznes ko‘rsatkichlari bo‘yicha nisbatan zaifroq. «OpenAI» esa eng zaif ko‘rinishda, deb yozgan «Morningstar» mart oyi oxirida. 800–900 mln foydalanuvchiga ega bo‘lganiga qaramay, «ChatGPT» ishlab chiqaruvchisining yillik takroriy daromadi (ARR) 20 mlrd dollar atrofida bo‘lib, auditoriyaning taxminan 85 foiz qismi daromad keltirmaydi. Korporativ mijozlarni ushlab qolish bo‘yicha ochiq ma’lumotlarning yo‘qligi «OpenAI»ning 840 mlrd dollar bahosiga shubha uyg‘otmoqda.

Kapital samaradorligi ham farqni ko‘rsatadi: «OpenAI» har bir dollar investitsiyaga 0,11 dollar ARR yaratadi, «Anthropic» esa 0,23 dollar. Shu bilan birga, «Anthropic» uchun 2026-yilga kelib 40 foiz yalpi marjaga erishish muhim mezon hisoblanadi. Agar bu ko‘rsatkichga erishilmasa, kompaniya bahosining adolatliligi yana qayta ko‘rib chiqilishi mumkin, deb ta’kidlaydi «Morningstar».