ХВЖ прогнозлари: 2031-йилда дунё иқтисодиёти қандай кўриниш олади?

2031-йилга келиб дунёнинг энг йирик иқтисодиётлари рейтинги ўзгариши кутилмоқда ва юқори поғоналарда энг катта силжишни Ҳиндистон амалга ошириши прогноз қилинмоқда. Бу ҳақда Халқаро валюта жамғармасининг 2026-йил апрел ойида янгиланган «World Economic Outlook» ҳисоботи прогнозларига асосланган ҳолда «Visual Capitalist» хабар берди.

Унга кўра, АҚШ ва Хитой бошқалардан анча олдинда қолиши кутилмоқда, шу билан бирга Ҳиндистон, Бразилия ва Мексика каби ривожланаётган бозорлар глобал рейтингда юқорига кўтарилиши прогноз қилинган.

АҚШ ва Хитой катта фарқ билан етакчиликни сақлаб қолади

2031-йилга келиб АҚШ ва Хитой бошқа барча давлатлардан анча катта иқтисодиётга эга бўлган ҳолда алоҳида тоифада қолиши кутилмоқда. Икки давлат иқтисодиёти ҳам тахминан 6,6 трлн долларга ўсади. Бу АҚШ иқтисодиёти учун тахминан 20 фоиз, Хитой учун эса 32 фоиз ўсишни англатади.

Хитойнинг 2031-йилдаги прогноз қилинган ЯИМи 27,5 трлн долларни ташкил этиши мумкин. Бироқ бу кўрсаткич барибир АҚШ иқтисодиётидан қарийб 11,5 трлн долларга кам бўлади. Шу билан бирга, Хитой иқтисодиёти кейинги энг йирик иқтисодиётдан тахминан тўрт баравар катта бўлиб қолади.

Қуйидаги жадвалда 2026, 2028 ва 2031-йиллар учун дунёнинг 15 та энг йирик иқтисодиётининг прогноз қилинган номинал ЯИМ кўрсаткичлари келтирилган.

Кучли ўсишга қарамай, АҚШ ва Хитой келгуси йилларда иқтисодий ўсишга хавф туғдириши мумкин бўлган жиддий муаммоларга дуч келмоқда.

АҚШда сиёсий қутблашув кучайиб бормоқда ва давлат қарзи кескин ошиб кетган. Қарз бўйича фоиз тўловлари эса ҳукуматнинг йиллик харажатларида тобора каттароқ улушни эгалламоқда. Шу билан бирга, Хитойда аҳоли сонининг қисқариши экспортга таянувчи иқтисодиёт учун узоқ муддатли ўсиш суръатларининг секинлашиши хавфини кучайтирмоқда.

Ҳиндистон учинчи энг йирик иқтисодиётга айланади

АҚШ ва Хитой бошқалардан анча олдинда қолиши мумкин бўлса-да, Ҳиндистон навбатдаги йирик иқтисодий кучга айланиши прогноз қилинмоқда. Дунёда аҳолиси энг кўп бўлган мамлакат ЯИМини 2031-йилгача 63,5 фоизга ошириши кутилмоқда ва бу уни дунёдаги энг тез ўсувчи йирик иқтисодиётга айлантиради.

ХВЖ прогнозларига кўра, Ҳиндистон 2028-йилга келиб Япония ва Буюк Британияни ортда қолдиради. Шу йили мамлакат иқтисодиёти илк бор 5 трлн доллардан ошиши кутилмоқда. 2031-йилга бориб эса прогноз қилинган 6,8 трлн долларлик ЯИМ билан Германияни ҳам ортда қолдириши мумкин.

Ҳиндистоннинг бир қатор узоқ вақтдан бери индустриаллашган давлатлардан ўзиб кетиши уни глобал иқтисодий тартибнинг ўзгариб бораётган марказига олиб чиқиши мумкин. 1,4 миллиарддан ортиқ аҳоли мамлакатнинг энг катта устунликларидан бири бўлиб қолмоқда, айни пайтда ҳинд компаниялари жаҳон бозорида рақобатбардошлигини оширмоқда.

Россия иқтисодиётининг ўсиши тўхтаб қолмоқда

2016–2026-йиллар оралиғида Россия иқтисодиёти ҳажми икки баравардан кўпроқ ошди ва бу ўн йиллик даврда йирик иқтисодиётлар орасидаги энг кучли ўсишлардан бири бўлди. Бироқ 2031-йилга келиб Россия номинал ЯИМ ҳажми қисқарадиган ягона йирик иқтисодиёт бўлиши прогноз қилинмоқда.

2026–2031-йиллар оралиғида Россия иқтисодиёти қисқариши кутилмоқда ва бу Бразилия, Канада ҳамда Мексикага рейтингда ундан ўзиб кетиш имконини бериши мумкин.

Бу ҳолатнинг бир қисми Россиянинг углеводород экспортига юқори даражада боғлиқлиги, меҳнат унумдорлигининг паст ўсиши, шунингдек АҚШ ва Европа Иттифоқи каби Ғарб давлатларининг санкциялари билан изоҳланади. Бироқ Россия учун энг катта узоқ муддатли иқтисодий муаммо аҳоли сонининг доимий қисқариши бўлиши мумкин. Бу жараён Украинадаги урушдан кейин янада кучайган.