O‘zbekistonda san’atkorlar uchun har bir xizmatga soliq joriy etiladi

O‘zbekistonda 1-sentabrdan ijodkorlar har bir chiqish uchun alohida soliq to‘lashi kutilmoqda. Daromadni yashirganlik uchun BHMning 20 baravari miqdorida jarima belgilanadi.

O‘zbekiston Adliya vazirligi Konsert-tomosha faoliyatini amalga oshiruvchi shaxslarni soliqqa tortish va hisobini yuritish tizimini soddalashtirish to‘g‘risidagi qaror loyihasini muhokamaga chiqardi. Hujjatga ko‘ra, joriy yilning 1-sentabridan boshlab ijodiy faoliyat bilan bog‘liq barcha xizmatlar soliq organlarining maxsus ilovasida ro‘yxatdan o‘tkazilishi shart bo‘ladi.

2029-yil 1-yanvargacha bo‘lgan davrda soliq «bitta xizmat — bitta to‘lov» tamoyili asosida undiriladi. To‘lov miqdori ijrochining haqiqiy daromadidan qat’i nazar, uning toifasi va hududiga qarab qat’iy belgilangan miqdorda o‘rnatiladi. Hatto xizmat bepul ko‘rsatilgan taqdirda ham soliq to‘lanishi shart, faqat davlat tadbirlari bundan mustasno. 2029-yildan esa soliq shartnoma qiymatidan kelib chiqib hisoblanadi.

Ijrochilar yillik daromadlarining 30 foizini tasdiqlovchi hujjatlarsiz xarajat sifatida chegirib tashlashlari mumkin. Agar haqiqiy xarajatlar bu miqdordan oshsa, daromadning yana 10 foizi qo‘shimcha ravishda chegiriladi. To‘langan davlat bojlari va ijtimoiy to‘lovlar ham xarajat sifatida hisobga olinadi. Ushbu choralar sohada shaffoflikni ta’minlash va soliq yukini tartibga solishga qaratilgan.

Yashirin daromad va jarimalar

Agar xizmatlar tizimda rasmiylashtirilmasa va ular uchun soliq to‘lanmasa, bu daromadni yashirish deb baholanadi. Bunday holatlarda shartnomaning o‘rtacha summasidan 20 foiz miqdorida, lekin BHMning 20 baravaridan (6,8 mln so‘mdan) kam bo‘lmagan miqdorda jarima qo‘llaniladi. Bu tizim san’atkorlarni o‘z faoliyatini to‘liq legallashtirishga majbur qiladi.

Muhim jihati shundaki, qonunbuzarlik haqida xabar bergan shaxslar rag‘batlantiriladi. Ularga qo‘llanilgan jarima summasining 20 foizi miqdorida mukofot puli beriladi. Bu chora jamoatchilik nazoratini kuchaytirish va noqonuniy xizmat ko‘rsatish holatlarini kamaytirish uchun xizmat qiladi. Yangi tizim nafaqat xonandalar, balki sohaning barcha ijodiy xodimlarini qamrab oladi.

Soliq islohotining maqsadi

Loyihaning asosiy maqsadi — shou-biznes vakillarining daromadlarini hisobga olishni soddalashtirish va davlat budjetiga tushumlarni ko‘paytirishdir. Ilgari san’atkorlar yillik litsenziya to‘lovi asosida faoliyat yuritgan bo‘lsa, endi har bir chiqish alohida nazoratga olinadi. Bu esa budjet tushumlarining real xizmatlar hajmiga mutanosib bo‘lishini ta’minlaydi.

Mutaxassislarning fikricha, yangi tartib to‘y va konsert xizmatlari narxiga ham ta’sir qilishi mumkin. Biroq Adliya vazirligi bu chora iqtisodiyotning «soya»dan chiqishiga yordam berishini ta’kidlamoqda. Hujjat hozirda jamoatchilik muhokamasida bo‘lib, fuqarolar va soha vakillari o‘z takliflarini bildirishlari mumkin.

Islohot 2030-yilgacha bo‘lgan raqamlashtirish strategiyasi doirasida amalga oshirilmoqda.

Avvalroq Soliq qo‘mitasi blogerlarni soliqqa tortish bo‘yicha Rossiya tajribasini o‘rganayotgani haqida xabar bergan edik.