Obligatsiyalar savdosi faollashdi: investorlar aksiyalardan voz kechdimi?
2026 yil yanvarda korporativ obligatsiyalar savdosi keskin faollashdi, aksiyalar segmentida esa likvidlik susaydi. Bozorda ustuvorlik qarz instrumentlari tomon siljimoqdami?
2026 yil yanvar yakunlariga ko‘ra, «Toshkent» Respublika fond birjasining «Main-Board» maydonchasida korporativ obligatsiyalar savdosi 43 577,52 mln so‘mni tashkil etdi. Hisobot davrida jami 1810 ta bitim qayd etilgan. Bu raqamlar qarz instrumentlariga talab kuchayganini anglatadi.
Eng katta hajm «Uzum» kompaniyasining «UZUMN2B2» obligatsiyalariga to‘g‘ri kelib, 25,5 mlrd so‘mni tashkil etdi. «ACMT2B4» instrumenti 14,5 mlrd so‘m bilan ikkinchi o‘rinni egalladi. Savdolar asosan cheklangan emitentlar atrofida jamlangani bozor chuqurligi hali ham past ekanini ko‘rsatadi.
Mutaxassislarning fikricha, yuqori volatillik sharoitida investorlar kafolatlangan kupon daromadiga ega aktivlarni afzal ko‘rmoqda. Bu tendensiya 2025 yilda boshlangan va yangi yilda ham saqlanmoqda.
Daromadlilik va risk
Yanvar oyida korporativ obligatsiyalar bo‘yicha daromadlilik 14–17 foiz diapazonida shakllandi. Bu aksiyalarga nisbatan barqaror va prognozlanadigan pul oqimini ta’minlaydi. Ayrim instrumentlar narxi bir oy ichida 1,5–2,1 foizgacha oshdi.
Shu bilan birga, aksiyalar segmentida yirik «IPO» yoki «SPO» amaliyotlari kuzatilmadi. Yangi emissiyalar yo‘qligi va erkin muomala ulushining cheklangani likvidlikni pasaytirmoqda. Savdo hajmlari qisqargani investor faolligi susayganidan dalolat beradi.
Institutsional ishtirokchilar xavfni minimallashtirish strategiyasini tanlamoqda. Kapital oqimi qarz segmentiga siljib, konservativ pozitsiya ustunlik qilmoqda.
Bozor qay yo‘lda?
2026 yil fond bozori uchun hal qiluvchi bosqich bo‘lishi mumkin. Agar yirik kompaniyalar aksiyalar joylashtirishini faollashtirmasa, aksiyalar segmentida stagnatsiya xavfi saqlanadi.
Qarz instrumentlarining ustunligi konservativ investitsiya muhiti shakllanayotganini ko‘rsatadi. Biroq uzoq muddatli kapitallashuv va bozor chuqurligi uchun erkin muomala ulushini oshirish, yangi emitentlarni jalb qilish va institutsional ishtirokni kengaytirish zarur. Hozircha investorlar barqaror daromadni tanlamoqda.
G.Bozorova tayyorladi
