«Rog‘un» GESga milliardlab mablag‘ kerak — Tojikiston vaziri
Qurilish uchun allaqachon 1,5 milliard dollarga yaqin mablag‘ yig‘ilgan. Shu bilan birga, gidroelektrostansiyaning narxi oshishda davom etmoqda.
© khovar.tj«Rog‘un» GES kabi yirik loyihani rivojlanish bo‘yicha hamkorlar — xalqaro banklar, xorijiy hukumatlar va jamg‘armalarning moliyaviy ko‘magisiz amalga oshirib bo‘lmaydi. Bu haqda Tojikiston moliya vaziri Fayziddin Qahhorzoda 22-iyul kuni Dushanbeda bo‘lib o‘tgan matbuot anjumanida so‘z ochdi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, davlat budjeti faqat qurilish xarajatlarini qoplay olmaydi. Shuning uchun hukumat grantlar, uzoq muddatli imtiyozli kreditlar va boshqa tashqi moliyalashtirishni jalb qilmoqda.
Oldinroq Tojikiston rasmiylari «Rog‘un» GESni qurishni yakunlash uchun 6,2 milliard dollar talab qilinishini aytgandi. Biroq, 2024-yilda S&P Global Ratings xalqaro reyting agentligi loyihani 2035-yilga qadar yakunlash uchun qolgan xarajatlarni 6,4 milliard dollarga baholadi. Qahhorzoda stansiyaning yakuniy narxi hali aniqlanmaganini ta’kidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, aniq miqdor faqat barcha qurilish ishlari tugallangandan keyingina e’lon qilinadi.
U xarajatlarga inflatsiya, materiallar va uskunalar narxining o‘zgarishi, murakkab geologik sharoitlar, qo‘shimcha xavfsizlik talablari va dastlabki loyihani baholash paytida to‘liq oldindan aytib bo‘lmaydigan boshqa holatlar ta’sir qilishini ta’kidladi.
Biroq, avval e’lon qilingan raqamlar Rog‘un GESning qurilish boshlanganidan beri to‘liq qiymatini emas, balki loyihani yakunlash uchun hali ham zarur bo‘ladigan mablag‘larning taxminiy qiymatini aks ettiradi.
Vazir hukumat xalqaro hamkorlar bilan taxminan 1,5 milliard dollarlik moliyalashtirish shartnomalarini tuzganini ta’kidladi. Ushbu summaning 650 million dollari qaytarishni talab qilmaydigan grantlar va taxminan 867 million dollari kreditlardir.
Qahhorzoda «Rog‘un» GES qurilishi uchun dastlab davlat budjetidan 4,5 milliard somoniy (487 million dollar) ajratilganini ta’kidladi. Shundan taxminan 4 milliard somoniy (taxminan 432 million dollari) yilning birinchi yarmida moliyalashtirilgan. Uning so‘zlariga ko‘ra, budjet daromadlarining ortiqcha bo‘lishi sababli loyihani moliyalashtirishni taxminan 7 milliard somoniygacha (taxminan 757 million dollar) oshirish rejalashtirilgan.
Eslatib o‘tamiz, avvalroq Jahon banki «Rog‘un» GES qurilishiga 300 million dollar bergandi.
