Ўзбекистонда санъаткорлар учун ҳар бир хизматга солиқ жорий этилади

Ўзбекистонда 1-сентябрдан ижодкорлар ҳар бир чиқиш учун алоҳида солиқ тўлаши кутилмоқда. Даромадни яширганлик учун БҲМнинг 20 баравари миқдорида жарима белгиланади.

Ўзбекистон Адлия вазирлиги Консерт-томоша фаолиятини амалга оширувчи шахсларни солиққа тортиш ва ҳисобини юритиш тизимини соддалаштириш тўғрисидаги қарор лойиҳасини муҳокамага чиқарди. Ҳужжатга кўра, жорий йилнинг 1-сентябридан бошлаб ижодий фаолият билан боғлиқ барча хизматлар солиқ органларининг махсус иловасида рўйхатдан ўтказилиши шарт бўлади.

2029-йил 1-январгача бўлган даврда солиқ «битта хизмат — битта тўлов» тамойили асосида ундирилади. Тўлов миқдори ижрочининг ҳақиқий даромадидан қатъи назар, унинг тоифаси ва ҳудудига қараб қатъий белгиланган миқдорда ўрнатилади. Ҳатто хизмат бепул кўрсатилган тақдирда ҳам солиқ тўланиши шарт, фақат давлат тадбирлари бундан мустасно. 2029-йилдан эса солиқ шартнома қийматидан келиб чиқиб ҳисобланади.

Ижрочилар йиллик даромадларининг 30 фоизини тасдиқловчи ҳужжатларсиз харажат сифатида чегириб ташлашлари мумкин. Агар ҳақиқий харажатлар бу миқдордан ошса, даромаднинг яна 10 фоизи қўшимча равишда чегирилади. Тўланган давлат божлари ва ижтимоий тўловлар ҳам харажат сифатида ҳисобга олинади. Ушбу чоралар соҳада шаффофликни таъминлаш ва солиқ юкини тартибга солишга қаратилган.

Яширин даромад ва жарималар

Агар хизматлар тизимда расмийлаштирилмаса ва улар учун солиқ тўланмаса, бу даромадни яшириш деб баҳоланади. Бундай ҳолатларда шартноманинг ўртача суммасидан 20 фоиз миқдорида, лекин БҲМнинг 20 бараваридан (6,8 млн сўмдан) кам бўлмаган миқдорда жарима қўлланилади. Бу тизим санъаткорларни ўз фаолиятини тўлиқ легаллаштиришга мажбур қилади.

Муҳим жиҳати шундаки, қонунбузарлик ҳақида хабар берган шахслар рағбатлантирилади. Уларга қўлланилган жарима суммасининг 20 фоизи миқдорида мукофот пули берилади. Бу чора жамоатчилик назоратини кучайтириш ва ноқонуний хизмат кўрсатиш ҳолатларини камайтириш учун хизмат қилади. Янги тизим нафақат хонандалар, балки соҳанинг барча ижодий ходимларини қамраб олади.

Солиқ ислоҳотининг мақсади

Лойиҳанинг асосий мақсади — шоу-бизнес вакилларининг даромадларини ҳисобга олишни соддалаштириш ва давлат бюджетига тушумларни кўпайтиришдир. Илгари санъаткорлар йиллик лицензия тўлови асосида фаолият юритган бўлса, энди ҳар бир чиқиш алоҳида назоратга олинади. Бу эса бюджет тушумларининг реал хизматлар ҳажмига мутаносиб бўлишини таъминлайди.

Мутахассисларнинг фикрича, янги тартиб тўй ва концерт хизматлари нархига ҳам таъсир қилиши мумкин. Бироқ Адлия вазирлиги бу чора иқтисодиётнинг «соя»дан чиқишига ёрдам беришини таъкидламоқда. Ҳужжат ҳозирда жамоатчилик муҳокамасида бўлиб, фуқаролар ва соҳа вакиллари ўз таклифларини билдиришлари мумкин.

Ислоҳот 2030-йилгача бўлган рақамлаштириш стратегияси доирасида амалга оширилмоқда.

Аввалроқ Солиқ қўмитаси блогерларни солиққа тортиш бўйича Россия тажрибасини ўрганаётгани ҳақида хабар берган эдик.