«Биз шунчаки муз парчаси эмасмиз»: Гренландия Доналд Трампнинг Арктика ҳақидаги ҳақоратига жавоб қайтарди

Гренландия Бош вазири Йенс-Фредерик Нилсен НАТО иттифоқчиларини халқаро ҳуқуқни ҳимоя қилиш учун бирлашишга чақирди ва АҚШ Президенти Доналд Трампнинг Арктика ороли ҳақидаги навбатдаги фикрларини рад этди.

Доналд Трамп ўзи бошлаган Эрон билан урушга НАТОнинг аралашишни истамаётганидан ғазабланиб, ижтимоий тармоқдаги постида ҳарбий иттифоқ керак пайтда ёнида бўлмаганини ва «агар улар бизга яна керак бўлса, у ерда бўлишмайди. Гренландияни эсланг, ўша катта, ёмон бошқариладиган муз парчасини», - деб ёзди.

Нилсен бундай таърифни кескин рад этди.

«Биз қандайдир муз парчаси эмасмиз. Биз 57 000 кишидан иборат фахрли халқмиз ва ҳар куни барча иттифоқчиларимизни ҳурмат қилган ҳолда дунёнинг яхши фуқаролари сифатида меҳнат қиляпмиз», деди у «Reuters» агентлигига.

Нилсен урушдан кейинги геополитик тартибни, жумладан НАТО мудофаа алянсини ва бутун дунё тан олган халқаро ҳуқуқни сақлаб қолиш муҳимлигини таъкидлади.

«Ҳозир бу нарсалар синовдан ўтмоқда ва менимча, барча иттифоқчилар уларни сақлаб қолиш учун бирга туришлари керак. Умид қиламанки, шундай бўлади», деди у.

Дипломатик музокаралар давом этмоқда, аммо Гренландия АҚШ мақсадларидан хавотирда

НАТО иттифоқчилари шу йил бошида Доналд Трамп Гренландияни Даниядан тортиб олиш режасини қайта тиклаганидан сўнг, иттифоқни сақлаб қолиш йўлларини излаётган эди.

Январ ойида Оқ уй Доналд Трамп Гренландияда ҳарбий куч ишлатиш имкониятини кўриб чиқаётганини маълум қилди. Бу эса Германия, Франция ва бошқа Европа давлатларини бирдамлик ва тўхтатиб туриш мақсадида оролга кичик қўшин контингентларини юборишга мажбур қилди.

Кейинчалик Доналд Трамп НАТО Бош секретари Марк Рютте билан музокаралардан сўнг ўз фикридан қайтди ва «келажакдаги келишув асослари» шаклланганини айтиб, Гренландия низосини дипломатик йўлга ўтказди. Унинг орол ҳақидаги сўнгги пости 8-аперл куни Марк Рютте билан бўлган янги учрашувдан кейин пайдо бўлди.

Гренландия, Дания ва АҚШ ўртасидаги музокаралар январ охирида бошланган эди ва Нилсен улар ҳали ҳам давом этаётганини, янги учрашувлар режалаштирилганини айтди.

Доналд Трамп ва унинг тарафдорлари АҚШ Арктикада Россия ва Хитойдан келадиган таҳдидларни қайтариш учун Гренландияга муҳтожлигини ва Дания унинг хавфсизлигини таъминлай олмаслигини таъкидлаб келишмоқда.

АҚШ оролда аллақачон базага эга ва 1951 йилдаги шартномага асосан у ерда ўз иштирокини кенгайтириш имконияти бор.

«Барча томонлар мудофаа соҳасидаги ҳамкорликни оширишни муҳокама қилишни истаётган бир пайтда, ўша келишувни (1951 йилдаги) ҳисобга олмаслик ғалати бўларди», - деди Нилсен музокаралар тафсилотларига тўхталмай.

Музокараларга қарамай, Нилсен Доналд Трамп орол борасидаги ўз амбицияларидан воз кечганига ишонмаслигини очиқ айтди: «Унинг Гренландияни эгаллаб олиш ёки назорат қилиш истаги кун тартибидан олиб ташланганини кўрмаяпман», - деди у.