Tramp «qovun tushurdi»mi?

AQSH prezidenti Donald Tramp Sharm ash-Shayx tinchlik sammiti chog‘ida Armaniston bosh vaziri Nikol Pashinyanni Ozarbayjon prezidenti Ilhom Aliyevning «vatandoshi» deb atagani uchun yana bir bor e’tibor markazida bo‘ldi. Tramp Ozarbayjon rahbariga murojaat qilib, «Vatandoshingiz qayerda?» deb so‘radi va Pashinyanga ishora qilingach, qo‘shib qo‘ydi: «Hoy yigitlar, hali ham ahil yuribsizlarmi? Ular 32 yil urushishdi, biz esa barchasini bir soatda hal qildik. Endi ular do‘st bo‘lib qolishdi». Trampning bu so‘zlari sammit ishtirokchilarida kulgiga sabab bo‘ldi, biroq Armaniston va Ozarbayjon ommaviy axborot vositalarida bu so‘z turlicha qabul qilindi. Ingliz tilida «compatriot» so‘zi haqiqatan ham nafaqat «vatandosh», balki «turdosh» yoki «sherik» degan ma’noni ham anglatishi mumkin. Biroq, Yerevan va Boku o‘rtasidagi uzoq vaqtdan beri davom etayotgan to‘qnashuvlar sharoitida bu tilning sirg‘alishi ayniqsa noqulay tuyuldi. Tramp, uning so‘zlariga ko‘ra, Armaniston va Ozarbayjon o‘rtasidagi «kichik urushni to‘xtatgan» AQSH ekanini eslatdi. Bu safar AQSH prezidenti Armanistonni Albaniya bilan adashtirmadi. Oq uy rahbari avgust oyida Aliyev va Pashinyanni Vashingtonga qanday taklif qilgani va go‘yoki «bir soat ichida tinchlikka erishgani» haqida gapirib berdi. «Ular Oval kabinetning qarama-qarshi tomonida o‘tirishdi va bir soatdan keyin ular quchoqlashdi. Endi ular do‘st bo‘lishdi va bu aql bovar qilmaydigan narsa», - dedi Tramp. Prezident ikki davlat o‘rtasidagi yarashuv urushlar davom etayotgan boshqa mintaqalar uchun ham namuna, deb bilishini qo‘shimcha qildi. “Biz Isroildan Qatarga, Hindistondan Pokistonga, Armanistondan Ozarbayjongacha yangi do‘stlik ko‘priklarini qurmoqdamiz”, - dedi Amerika rahbari. Tramp va Misr prezidenti Abdulfattoh as-Sisi G‘azo tinchlik kelishuvini taqdim etgan Sharm al-Shayx sammitida Turkiya, Fransiya, Buyuk Britaniya, Saudiya Arabistoni va boshqa 27 davlat rahbarlari ishtirok etdi. Ishtirokchilar Isroil va HAMAS o‘rtasidagi urushga barham beruvchi hujjatni imzoladilar va Yaqin Sharqdagi uzoq muddatli xavfsizlik kafolatlarini muhokama qildilar. Tramp uchrashuvni «yangi Sharqning tarixiy tongi» deb atadi va «haqiqiy diplomatiya dushmanlar birinchi bo‘lib qo‘l berib ko‘rishgan joydan boshlanadi», deb ta’kidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Armaniston va Ozarbayjon o‘rtasidagi yarashuv «butun mintaqani qamrab olishi kerak bo‘lgan tinchlik sari bir qadamdir».