Turkiya Markaziy banki asosiy stavkani tushirdi: inflatsiya sekinlashmoqda
Turkiyada inflatsiya sekinlashishi fonida Markaziy bank kutilgan qaror qabul qildi, ammo bozorlar uchun asosiy savol — bu trend qanchalik barqaror bo‘lishi.
Turkiya Markaziy banki asosiy foiz stavkasini 100 bazis punktga pasaytirib, yillik 37 foiz darajasiga tushirdi. Shu bilan birga, overnayt kreditlar bo‘yicha stavka 41 foizdan 40 foizga, depozitlar bo‘yicha esa 36,5 foizdan 35,5 foizgacha qisqartirildi.
Regulyator bayonotida ta’kidlanishicha, dekabr oyida bazaviy inflatsiya pasayish tendensiyasini namoyon etgan. Biroq, yanvar oyida oziq-ovqat narxlari o‘sishi tufayli oylik inflatsiya tezlashishi mumkin. Shunga qaramasdan, Markaziy bank bu o‘sish bazaviy inflatsiya trendini jiddiy o‘zgartirmaydi, deb hisoblamoqda.
Regulyator o‘rta muddatli maqsad sifatida inflatsiyani 5 foiz darajasiga tushirishni saqlab qolganini bildirib, pul-kredit va moliyaviy sharoitlar aynan shu maqsadga mos ravishda shakllantirilishini qayd etdi.
Iqtisodiy kutilmalar va bozor reaksiyasi
«Reuters» o‘tkazgan so‘rov natijalariga ko‘ra, 22-yanvardagi yig‘ilishda barcha 20 nafar iqtisodchi stavkaning pasaytirilishini kutgan. Ulardan 17 nafari dekabr oyidagiga o‘xshash — 150 bazis punktlik keskinroq qadam bo‘lishini prognoz qilgan, qolgan uch nafar tahlilchi esa kamroq pasayishni taxmin qilgan.
Shu nuqtayi nazardan, Markaziy bankning 100 bazis punktlik qarori bozor kutilmalaridan biroz ehtiyotkorroq bo‘ldi. Bu holat regulyator inflatsiya pasayishini hali to‘liq barqaror deb hisoblamayotganidan dalolat beradi.
Ayni paytda investorlar pul-kredit siyosatida keskin yumshash emas, balki bosqichma-bosqich ehtiyotkor yondashuv ustuvor bo‘lishini anglab yetmoqda.
Avvalgi qarorlar va kelgusi ssenariy
Eslatib o‘tamiz: dekabr oyida Turkiya Markaziy banki asosiy stavkani 39,5 foizdan 38 foizga tushirgan edi. Ya’ni so‘nggi ikki oy ichida stavka jami 250 bazis punktga pasaytirildi. Bu inflatsiya bosimining sekinlashgani haqida signal bersa-da, Turkiya iqtisodiyoti uchun xavf-xatarlar hali ham saqlanib qolmoqda.
Oziq-ovqat va energiya narxlaridagi o‘zgaruvchanlik, shuningdek, ichki talab dinamikasi regulyator qarorlariga ta’sir qilishda davom etadi.
Iqtisodchilarning fikricha, Turkiya Markaziy banki kelgusi oylarda ham stavkani pasaytirish imkoniyatini saqlab qoladi, biroq bu jarayon inflatsiya ko‘rsatkichlariga qattiq bog‘liq bo‘ladi. Shu bois, 2026 yil Turkiya uchun pul-kredit siyosatida ehtiyotkor balans yili bo‘lishi kutilmoqda.
