Хитойликлар учун 30 кунлик виза, тақиқланган «ёлғончи» чегирмалар ва ўзбекистонликларнинг долларга бўлган талаби — 23 октябр дайжести

Ўзбекистонда олтин қуймалари нархи кескин пасайди

Марказий банкнинг 23 октябр куни эълон қилган маълумотларига кўра, Ўзбекистонда олтин қуймалари нархи кетма-кет иккинчи ҳафтада пасайишни давом эттирмоқда. Барча тоифадаги қуймалар бўйича нархлар бир вақтнинг ўзида пастлаган.

Янги расмий баҳоларга кўра, 5 граммли олтин қуйманинг нархи 8 миллион 326 минг сўмдан 8 миллион 117 минг сўмга, 10 граммли қуйма 16 миллион 652 минг сўмдан 16 миллион 234 минг сўмга тушган. 20 граммли қуйма нархи эса 33 миллион 305 минг сўмдан 32 миллион 468 минг сўмгача пасайган. Шу билан бирга, 50 граммли қуйма 81 миллион 170 минг, 100 граммлиси эса 162 миллион 341 минг сўмдан баҳоланмоқда.

Таҳлилчилар фикрича, бу ўзгариш халқаро олтин бозоридаги динамикага боғлиқ. 23 октябр куни олтиннинг жаҳон бозоридаги бир трой унцияси учун 4 087,01 долларни ташкил этди. Бу кўрсаткич сўнгги ҳафталардаги пасайиш жараёни давом этаётганини кўрсатади.

Ўзбекистонда сунъий «чегирмалар» тақиқланди

Ўзбекистон ҳукумати 21 октябрда қабул қилган қарор билан чакана савдо қоидаларига муҳим ўзгартишлар киритди. Энди сотувчиларга нархни сунъий равишда ошириб, кейин арзонлаштирилган нархни «чегирма» сифатида кўрсатиш тақиқланади. Бу қарор истеъмолчиларни алдов реклама ва манипуляциядан ҳимоя қилишни мақсад қилади.

Янги талабларга кўра, сотувчи фақат тўловдан олдинги ҳақиқий нархни кўрсатган тақдирдагина чегирма қонуний ҳисобланади. Агар бу нарх чегирма эълон қилингунга қадар охирги 30 кун ичидаги энг паст баҳодан юқори бўлса, бундай ҳолат ҳақиқий чегирма деб тан олинмайди. Бу қоида қишлоқ хўжалиги маҳсулотларидан ташқари барча товарларга тааллуқли.

Ички валюта бозорида талаб 42,7 миллиард долларга етди

Ўзбекистон ички валюта бозори 2025 йилнинг тўққиз ойида фаол ўсишни намоён этди. Марказий банк маълумотларига кўра, хорижий валютага бўлган умумий талаб 42,7 миллиард долларга етган бўлиб, ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 23,5 фоизга ошган. Валюта таклифи эса Марказий банк операцияларини ҳисобга олмаганда 34,4 миллиард долларни ташкил этиб, 24 фоизга ўсган.

Бозордаги валюта таклифи асосан экспорт тушумлари, хорижий кредитлар ва пул ўтказмалари ҳисобига таъминланди. Экспортдан келган валютанинг 55 фоизи ички бозорда сотилган, бу ўтган йилга нисбатан 22 фоизга кўп. Шу билан бирга, банклар томонидан хорижий кредитлар ҳисобидан 6,3 миллиард доллар сотилган — 2024 йилга нисбатан 61 фоизга кўп.

Жисмоний шахслар ҳам ички валюта айирбошлашда фаол иштирок этган. Аҳоли 15,2 миллиард доллар сотиб, 8,5 миллиард доллар харид қилган. Натижада жисмоний шахслар операцияларида 6,7 миллиард долларлик ижобий сальдо қайд этилган. Бу асосан хориждан келаётган пул ўтказмалари ҳажмининг 24 фоизга ўсиши билан изоҳланади.

Ўзбекистон Хитой фуқаролари учун визасиз режимни 30 кунга узайтирди

Ўзбекистон Вазирлар Маҳкамаси 21 октябрда қабул қилган қарорга мувофиқ, мамлакатга киришда визасиз режим амал қиладиган давлатлар рўйхати кенгайтирилди. Янги тартибга кўра, Баҳрайн, Қатар, Кувайт, Уммон, Саудия Арабистони ва Иордания фуқаролари мамлакатга визасиз кириб, 30 кунгача қолиш ҳуқуқига эга бўлади.

Шунингдек, Хитой фуқаролари учун ҳам визасиз бўлиш муддати 30 кунгача узайтирилди. Бироқ Ҳонгконг аҳолиси учун аввалги қоида ўзгармасдан қолди — уларга Ўзбекистонга визасиз кириш 7 кунгача рухсат этилади.

Қарорда айтилишича, Ўзбекистон халқаро ҳамкорлик ва инвестициявий алоқаларни ривожлантириш мақсадида 15 давлат фуқаролари учун хизмат (бизнес) визаларини расмийлаштириш жараёнини соддалаштирмоқда.

Ўзбекистон аҳолиси 38 миллиондан ошди

Миллий статистика қўмитаси эълон қилган маълумотларга кўра, 2025 йил 1 октябр ҳолатида Ўзбекистон Республикаси аҳолиси сони 38 миллион 69,1 минг кишини ташкил этди. Бу кўрсаткич мамлакатда аҳоли ўсиш суръатларининг барқарорлигини англатади.

Жинс таркибига кўра, эркаклар сони 19 миллион 172,5 минг нафарни, аёллар сони эса 18 миллион 896,6 минг нафарни ташкил этмоқда. Демак, аҳолининг 50,4 фоизи эркаклар, 49,6 фоизи эса аёллардир.

Яшаш жойи бўйича тақсимотда ҳам нисбат ўзгармаган: 19,4 миллион киши шаҳарларда, 18,7 миллион киши қишлоқ жойларда истиқомат қилади. Бу урбанизация жараёни изчил кечаётганини англатади.