Ақлли қуён тамойили: нега Рэй Далио ҳимоя учун биткоин эмас, олтинни танлайди?

«Bridgewater Associates» асосчиси Рэй Далио олтинни тарихан синовдан ўтган «ҳақиқий пул» шакли, бошқа бировнинг дефолт хавфини ўзида сақламайдиган ягона актив деб атади. Ҳарбий кескинлик АҚШнинг жиддий қарз юки билан устма-уст келаётган шароитда инвестор қимматбаҳо металлни ҳимоя учун муқобилсиз восита деб ҳисобламоқда.

Олтин – ҳимоя учун муқобилсиз восита

Рэй Далио замонавий дунёда, хавф исталган мамлакатда юзага келиши мумкин бўлган шароитда, энг қиммат инвестицияни хавфсиз жойга кетиш имконияти, деб ҳисоблайди.

«Сўнгги 200 йил ичида тахминан 85 фоиз мамлакатларда шундай оғир вазиятлар юзага келганки, жуда кўп одамлар уруш, таъқиб, очарчилик ёки давлатнинг парчаланиши туфайли қочишга мажбур бўлган», – деди Рэй Далио «All-In» подкастида.

«Bridgewater Associates» асосчисига кўра, «ақлли қуённинг учта ини бўлади» деган қадимий нақл тарихнинг энг муҳим сабоқларидан бири, аммо шахсан тартибсизликни бошдан кечирмаган одамлар буни кўпинча унутиб қўяди. Далионинг фикрича, олтин ҳимоя учун муқобилсиз воситадир.

«Олтин – шундай турдаги ягона актив. У асрлар давомида тарихий актив бўлиб келган: уни ташиш осон, уни жуда катта миқдорда «босиб чиқариш» мумкин эмас. Бугунги кундаги активларнинг аксарияти эса фақат кимдир сизга харид қобилиятини таъминлаб бериш ҳақидаги ваъдадан иборат», – дейди инвестор.

Унинг таъкидлашича, марказий банклар бежизга олтинни ҳажми жиҳатидан иккинчи энг катта резерв валютасига айлантирмаган: олтин можаронинг барча томонлари томонидан тан олинади ва айирбошлашнинг якуний воситаси ҳисобланади.

Криптовалюта олтин билан беллаша олмайди

Далионинг фикрича, биткоин ҳозирча «хавфсиз паноҳ» сифатида олтинга рақобат қила олмайди. Бунга асосий тўсиқ махфийликнинг йўқлигидир: блокчейн шаффофлиги ҳар қандай транзакцияни кузатиш ва билвосита назорат қилиш имконини беради, бу эса активни давлат мониторинги учун осон нишонга айлантиради. Бундан ташқари, технология сектори билан юқори корреляция биткоинни мустақилликдан маҳрум қилади.

«Агар инвестор бир активда босимга учраса, у ликвидликни бўшатиш учун қолган барча активларни, жумладан криптовалютани ҳам сотади», – деб тушунтиради Далио.

Унинг сўзларига кўра, биткоин бозори ҳали жуда кичик ва назорат қилинадиган ҳолатда, олтин эса рақамли ва банк тизимларидан ташқарида капитални сақлаш қобилияти билан ноёб ҳисобланади.

Уруш фонида олтин ва криптодаги ўзгариш

Яқин Шарқда жанг ҳаракатлари бошланганидан сўнг олтин нархи 5400 доллардан юқоригача кўтарилди, аммо инфляция хавфлари ошиши фонида кейинчалик пасайишга ўтди. Ҳафта якунида металл нархи 3 фоиздан ортиқ пасайиш билан ёпилиши мумкин.

Биткоин эса одатий хавфли актив каби ҳаракат қилди: можаро кескинлашганидан сўнг унинг нархи 64 000 доллардан пастга тушди ва бозор капитализацияси ўнлаб миллиард долларга қисқарди. Ҳафта охирига келиб биткоин йўқотишларни қоплаб, 70 000 доллардан юқори нархда савдо қилинмоқда.