«Har bir bank islomiy bank darchasini ochishi kerak» — xalqaro ekspert

27-mart kuni O‘zbekistonda islomiy bank tizimini joriy etish bo‘yicha qonun qabul qilindi. Prezident mazkur hujjatni imzolab, islomiy bank faoliyatini joriy etishga yo‘naltirilgan islohotlarga start berdi.

Qonun qabul qilinganidan keyin xorijiy tajriba asosida «Al-Muamalat Consulting» tashkiloti va boshqa tashkilotlar bilan hamkorlikda o‘tkazilgan birinchi amaliy malaka oshirish tadbirida islomiy bankchilik va takaful sohasidagi taniqli xalqaro Shariat eskperti Muhammad Ibrohim Essa ishtirok etdi.

U kishi Fatvo markazi xodimlari, bank vakillari hamda O‘zbekiston Markaziy bankidan kelgan mutaxassislarga islomiy banklarda islomiy moliya tizimi, uning vazifa va mas’uliyatlari haqida amaliy bilim va tushunchalar berdi.

«Bugungi kunda Saudiya Arabistoni, Pokiston va Malayziya islom moliyasi tizimi eng rivojlangan davlatlar hisoblanadi. Bu uch mamlakat islomiy bank ishi sohasida juda ilgarilab ketgan. Va ishonchim komilki, bu uch davlatning tizimi bu yerga juda tez kirib keladi, chunki bu borada xabardorlik bor, odamlarda ehtiyoj bor va islomiy bank tizimida foyda bor. Ishonamanki, hukumat ko‘magi bilan bu ishlaydi va bitta taklifim shuki, har bir bank «islomiy bank darchasi»ni ochishi kerak. Shunda ushbu tizim juda tez rivojlanadi», deydi Muhammad Ibrohim Essa.

Mazkur tadbirning ahamiyati shundaki, unda banklar uchun dolzarb bo‘lgan muhim mavzu  islomiy moliya kengashining qanday ishlashi, uning institutsional o‘rni va amaliy faoliyat tartibi keng yoritib berildi.

«Islomiy moliya kengashining faoliyati ikki turga bo‘linadi. Birinchisi: maslahat berish. Ular maslahat berishadi, hujjatlarni tasdiqlashadi, ular tasdiqlovchi organdir. Ikkinchisi — nazorat roli. Ular tekshirishadi, kuzatib borishadi, bank Islom tamoyillariga muvofiq ishlayaptimi yoki yo‘qmi, shuni nazorat qilishadi. Demak, bu ikki vazifani islomiy moliya kengashi bajaradi», deb qo‘shimcha qiladi islom moliyasi bo‘yicha xalqaro ekspert Muhammad Ibrohim Essa.

Hujjat islomiy moliya operatsiyalarining olti turini belgilaydi va uch oydan keyin kuchga kiradi. Bu jarayonda banklar va islomiy institutlar tomonidan kelgusida islomiy bank faoliyatini amalga oshirish uchun tayyorgalik bosqichlari amalga oshirilmoqda.

«Bu tayyorgarlik bosqichlarida eng ustuvor masalalardan biri kelgusida bu banklarning islomiy moliya, islomiy bank xizmatlarini ko‘rsatish uchun islomiy moliya kengashi tarkibida bo‘lishi kerak bo‘lgan muhim bir jihati bor. Mana shu bugungi amalga oshirilayotgan amaliy master-kursimizning maqsadi ham aynan shu islomiy moliya kengashining banklarda qanaqa faoliyat ko‘rsatishi, ularning huquq va majburiyatlari, regulyator bilan, ya’ni Markaziy islomiy moliya kengashi bilan, Markaziy bank huzuridagi, ular bilan qanaqa munosabatda ishlaydi, umuman, bankning ichida ularning vazifalari nimalardan iborat bo‘ladi? Bankning ertaga kelgusida mijozlar uchun ko‘rsatadigan xizmatlarining islom moliyasiga muvofiqligini ta’minlashda qanday vazifalarni bajarib olishini amaliy misollar bilan, xalqaro muvaffaqiyatli tajribalar asosida bugun kelgan xalqaro ekspertimiz va Al-Muamalat Konsaltingning ekspertlari bilan birgalikda amalga oshirilmoqda. Va bugungi tadbirda ko‘rib turganlaringizdek, 30 dan ortiq, demak, ulamolarimiz, tijorat banklari vakillari, Markaziy bank vakillari va Musulmonlar idorasi vakillari kelgan holda tadbirimiz amalga oshirilmoqda va tadbirimizning asosiy ko‘zlagan maqsadi, kelgusida bu faoliyatlarning to‘g‘ri va barqaror ishlashini ta’minlash uchun amalga oshirilayotgan bir tadbirlardan biri hisoblanadi», deydi «Al-Muamalat Consulting» MCHJ asoschisi Iskandar Tursunov.