Rossiya sanksiyalarni bekor qilish evaziga AQSHga 14 trln dollarlik loyihalarni taklif qildi
Moskva sanksiyalar bekor qilinsa, AQSH kompaniyalari uchun 14 trln dollardan ortiq qo‘shma loyihalar ochilishini bildirdi. Bu bayonot xalqaro muhitda keskin muhokamaga sabab bo‘ldi.
Rossiya prezidenti maxsus vakili, Rossiya to‘g‘ridan to‘g‘ri investitsiyalar fondi (RFPI) rahbari Kirill Dmitriyevning yozishicha, agar Donald Tramp ma’muriyati sanksiyalarni bekor qilsa, AQSH biznesi ulkan iqtisodiy imkoniyatlarga ega bo‘ladi. Uning ta’kidlashicha, sanksiyalar amerikalik kompaniyalarga 300 mlrd dollardan ortiq zarar keltirgan va cheklovlarni olib tashlash AQSH manfaatiga mos keladi.
Dmitriyev bu bayonotni «The Economist» jurnalidagi maqolaga munosabat sifatida bildirdi. Nashr Kreml Vashingtonga 12 trln dollarlik loyihalarni taklif qilgani haqida yozgan edi. Manbalarga ko‘ra, gap Arktikada neft va gaz qazib olish, nodir yer metallari, atom energiyasiga asoslangan data-markaz va Bering bo‘g‘ozi ostida tunnel qurish kabi yirik tashabbuslar haqida bormoqda.
Megaloyihalar va hisob-kitob
«The Economist» ma’lumotiga ko‘ra, o‘tgan yil avgustda Vladimir Putin va Donald Tramp uchrashuvi oldidan Rossiya Xavfsizlik kengashi uchun alohida tahliliy yozma tayyorlangan. Unda Rossiya «arktik va shimoliy resurslar xazinasi» sifatida tavsiflangan va «eng katta iqtisodiy kelishuv» g‘oyasi ilgari surilgan.
Manbalarning aytishicha, AQSH tomonini eng qiziqtirgan jihat — jahon xomashyo bozorlariga ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan megaloyihalarda ulush olish imkoniyati. Ayni paytda nashr hisob-kitoblariga ko‘ra, hatto Rossiya importi 2021 yil darajasiga qaytsa va AQSH kompaniyalari uning yarmini egallasa ham, yillik daromad $340 mlrd atrofida bo‘ladi.
Sanksiya va xavf
Nashr ta’kidlashicha, 12–14 trln dollarlik ko‘rsatkichlarga yetish uchun bunday tushumlar o‘n yillab saqlanishi kerak. Bu esa real iqtisodiy hisob-kitoblardan ancha uzoq, degan baholar bor.
Shu bilan birga, tahlilchilar fikricha, sanksiyalar bekor qilinishi Rossiya iqtisodiyotini tiklashga xizmat qilishi mumkin. Bu esa geosiyosiy xavflarni kuchaytirishi ehtimolini ham kun tartibiga olib chiqmoqda.
