Бу йилги Олимпиада медаллари тарихдаги энг қимматларидан бўлади

Италияда ўтаётган қишки Олимпиадада 700 дан ортиқ олтин, кумуш ва бронза медаллар тоғ чанғиси, музли хоккей, фигурали учиш ва кёрлинг каби спорт турларида иштирок этаётган дунёнинг энг кучли спортчиларга топширилади.

Медалларнинг маънавий қиймати ўлчовсиз бўлса-да, пул билан ҳисоблаганда улар ҳеч қачон бунчалик қиммат бўлмаган. «FactSet» маълумотларига кўра, 2024 йил июл ойида Парижда бўлиб ўтган Олимпиададан бери олтин ва кумушнинг спот нархлари мос равишда тахминан 107 фоиз ва 200 фоизга ошган.

Бу ҳайратланарли ўсишлар шуни англатадики, фақат металл қийматига қаралганда, олтин медаллар ҳозирда тахминан 2300 доллар туради – бу Париж Олимпиадасидаги қийматидан икки баробардан ҳам кўп. Иккинчи ўрин учун бериладиган кумуш медаллар эса деярли 1400 долларга тенг бўлиб, бу икки йил олдинги қийматидан уч баробар кўп.

Кумуш нархининг ошишига қисман чакана инвесторлар томонидан талабнинг ўсиши сабаб бўлган. Олтин нархлари эса йирик марказий банклар ўз захираларини кўпайтиргани ва инвесторлар глобал сиёсий беқарорлик шароитида анъанавий хавфсиз актив ҳисобланган олтинни фаол харид қила бошлагани ортидан кўтарилди.

Ўз оғирлигидан ҳам қимматроқ

Ғолиблар Италия Давлат Миёна ва Полиграфия Институти томонидан қайта ишланган металдан ясалган медалларни қабул қилишади. Лекин ҳамма нарса кўзга ёққани каби олтин эмас.

Олтин медалда 506 грамм (16 трой унция) умумий вазндан фақат олти грамми тоза олтиндан иборат. Қолган қисми кумушдан ясалган. Бронза медаллар мисдан тайёрланади ва 420 грамм (15 унция) вазнда бир донаси тахминан $5.60 қийматга эга, дейилади тадбир ташкилотчилари томонидан эълон қилинган маълумотларда. (Трой унция оддий унциядан тахминан 10% оғирроқ.)

Лондондаги «Baldwin’s» аукцион уйи маълумотига кўра, Олимпия олтин медаллари 1912 йил Стокголм (Швеция) Олимпиадасидан бери тоза олтиндан ясалмаган. Ўша медаллар, вазни фақат 26 грамм (0.8 трой унция) бўлиб, ўша пайтдаги олтин нархи бўйича $20 дан кам қийматда бўлган. АҚШ истеъмол нархлар индексидан ҳисоблаб чиқилса, бу қиймат ҳозирги замонда тахминан $530 га яқин.

«Бироқ, коллекционерлар учун Олимпия медаллари уларнинг пул қийматидан анча юқори нархда сотилиши мумкин», – деди Baldwin’s компаниясида қадимги тиқимларни бошқарувчиси Доминик Чорни.

Унинг айтишича, 2015 йилда «Baldwin’s» 1912 йилги Стокголм Олимпиадасининг олтин медалини £19,000 ($26,000) га сотган.

Кейинги йили аукциончилар 1920 йил Антверпен Олимпиадаси иштирокчиларининг бронза медалини £640 ($875) га сотишган.

«Ушбу медалнинг «ихтиёрий қиймати» йўқ эди, аммо унинг дунёдаги энг машҳур спорт тадбири билан боғлиқлиги сабабли қадрланарди», – дейди Чорни.

Лекин кўпчилик Олимпия медаллари ҳеч қачон сотилмайди. Нисбатан кам сондаги олимпиадчилар ўз медалларини сотади, чунки уларни қадрлайди.

«Saxo Bank» компаниясида товар стратегияси раҳбари Оле Хансеннинг айтишича, сўнгги кунлардаги қимматбаҳо металлар нархидаги катта ўзгаришларга қарамай, олтин ва кумуш нархи Олимпия медалларининг молиявий қийматини янада ошириши мумкин. Геосиёсий нотинчлик ва ҳукумат қарзи ўсиши шароитида қимматбаҳо металларга талаб кучли бўлиб қолиши эҳтимоли юқори.

«Мен тахмин қиламанки, келаси ёзги Олимпиада (2028) учун олтин ва кумуш медаллар ҳам ҳозирги Қишки Олимпиада медалларидан ҳам қимматроқ бўлади», – деди у.

Маълумот учун, қишки Олимпиада–2026 расман 6–22 феврал кунлари Италиянинг шимолидаги бир неча локацияда ўтказилмоқда. Кеча, 6 феврал куни Олимпиада иштирокчи давлатлар паради каби тантанали тадбирлар Италиянинг яна уч шаҳри – Кортина-д’Ампеццо, Предаццо ва Ливинода ташкил этилди. Очилиш маросимида Ўзбекистон делегацияси ҳам қатнашди.