Лондон учун «Skyfall»: нега капитал жаҳон молия марказидан чиқиб кетмоқда?

Буюк Британияда маҳаллий сайловларда илк бор анъанавий партиялар – консерваторлар ва лейбористлар мағлубиятга учради. Шу билан бирга, мамлакат фонд бозори капитализация бўйича Жанубий Кореядан ортда қолди. «TMT Investment» ҳаммуассиси Герман Каплун Британия нега мавқеини йўқотаётганини таҳлил қилди. 

Иқтисодиёт ҳажми ҳамма нарсани ҳал қилмайди

Жанубий Корея фонд бозори капитализацияси бўйича Буюк Британияни ортда қолдирди. Бу ҳақда «Bloomberg» хабар берди. 

2024-йил охирида Британия фонд бозори Кореяникидан деярли икки баравар катта эди. Ҳозир эса Корея олдинга чиқиб кетган.

Сўнгги бир ярим йил ичида Жанубий Корея фонд бозори капитализацияси тахминан икки баравар ошган бўлса, Британия бозори деярли ўсишсиз қолган.

Шу билан бирга, Буюк Британия ҳали ҳам аҳоли сони бўйича каттароқ (69 миллионга қарши 52 миллион), номинал ЯИМ ҳажми эса икки баравардан ортиқ. Мамлакат ҳануз дунёнинг етакчи молиявий марказларидан бири ҳисобланади.

Бу қандай қилиб умуман мумкин бўлди?

Бу – бир вақтнинг ўзида ҳам сунъий интеллект бумидан четда қолиш, ҳам Кир Стармер бошчилигидаги лейбористлар иқтисодий сиёсатининг муваффақиятсизлиги тарихи. 

Стармер ҳокимиятга келгач, Буюк Британия классик «антибизнес» чоралар тўпламига дуч келди:
Солиқлар Иккинчи жаҳон урушидан кейинги 1940-йиллардан бери энг юқори даражагача оширилди.
Бой британияликлар ва бадавлат чет элликлар – норезидент мақомига эга шахсларга нисбатан солиқ босими кескин кучайтирилди.

Капитал ва компанияларнинг мамлакатдан чиқиб кетиши бошланди.
Натижада Лондон IPOлар, листинглар ва оммавий компанияларни тез суръатда йўқотмоқда. Халқаро капитал Дубай, Сингапур ва Швейцарияга йўналмоқда, технологик growth-бизнес эса оммавий равишда АҚШни танлаяпти.

Йиллар давомида тўпланган муаммолар – Брексит, заиф tech-сектор ва паст мултипликаторлар лейбористлар даврида тизимли ва, эҳтимол, қайтариб бўлмас таназзулга айланди. Бу пайтда Жанубий Корея бир вақтнинг ўзида иккита кучли ўсиш драйверини қўлга киритди.
 

Глобал сунъий интеллект бумидан фойда кўриш
 
«Корейс чегирмаси»ни йўқ қилишга қаратилган ислоҳотлар (корпоратив бошқарувни яхшилаш, миноритар акциядорларни ҳимоя қилиш, buyback дастурлари). Натижада 2025-йил давомида «Samsung Electronics» акциялари тахминан 125 фоизга, «SK Hynix» эса 274 фоизга ўсди. Бу икки компания биргаликда KOSPI капитализациясининг қарийб 40 фоизини ташкил қилади.

2025-йил бошидан бери Корея фонд бозори деярли уч бараварга ўсган бўлса, FTSE 100 атиги бир неча фоиз қўшди. Асосий хулоса шуки, фонд бозори капитализацияси мамлакат ЯИМи ёки аҳоли сонига эмас, балки давлатнинг капитал, тадбиркорлар ва оммавий компаниялар учун қанчалик жозибадор эканига боғлиқ.
Жанубий Корея ҳозир ҳам ислоҳотлардан, ҳам янги технологик циклдан ютиб чиқмоқда.

Буюк Британия эса лейбористлар раҳбарлигида дунёнинг энг муҳим молиявий марказларидан бирини аста-секин ўз қўли билан заифлаштирмоқда.