Tojikistonning tashqi savdo aylanmasi 2,09 milliard dollarga ko‘paydi

Tojikistonning 2026-yil yanvar-iyun oylarida tashqi savdo aylanmasi taxminan 6,82 milliard dollarni tashkil etdi, bu o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 44,2 foiz yoki deyarli 2,09 milliard dollarga ko‘p. Bu haqda Tojikiston prezidenti huzuridagi Statistika agentligi ma’lumotlarida keltirilgan.

Mamlakatning tovarlar eksporti 65,4 foizga o‘sib, 1,58 milliard dollarga yetdi. Pul jihatidan eksport yetkazib berish 624,7 million dollarga oshdi. Import 5,24 milliard dollarni tashkil etdi, bu 38,8 foizga yoki 1,46 milliard dollarga o‘sish demakdir. Eksportning tez o‘sishiga qaramay, Tojikiston hali ham sotganidan ancha ko‘p tovarlarni import qilmoqda. Import eksportdan taxminan 3,3 baravar yuqori edi. Tashqi savdoning salbiy saldosi bir yil avvalgi 2,81 milliard dollarga nisbatan 3,66 milliard dollarga yetdi.

Xitoy eng yirik savdo hamkori hisoblanadi

Yilning birinchi yarmida Tojikiston 124 ta mamlakat, jumladan, 10 ta MDH davlatlari va 114 ta MDHdan tashqari davlatlar bilan savdo aloqalarini saqlab qoldi. MDH mamlakatlari bilan savdo aylanmasi 2,66 milliard dollarni yoki umumiy tashqi savdoning 39 foizini tashkil etdi. 2025-yilning birinchi yarmiga nisbatan 24,9 foizga o‘sdi. MDHdan tashqari mamlakatlar umumiy savdo aylanmasining 4,16 milliard dollarini yoki 61 foizini tashkil etdi. Ular bilan savdo hajmi 60 foizga oshdi. Xitoy Tojikistonning eng yirik savdo sherigiga aylandi. Xitoy bilan o‘zaro savdo hajmi 1,78 milliard dollarga yetdi, bu taxminan 1,5 baravar ko‘p.

Eng yaxshi beshta savdo hamkorlari qatoriga quyidagilar ham kiritilgan:

Rossiya — 1,32 milliard dollar, o‘sish 22,9 foiz;
Shveysariya — 1,01 milliard dollar, bu deyarli 20 baravar ko‘p;
Qozog‘iston — 770,1 million dollar, taxminan 1,4 baravar ko‘p;
O‘zbekiston — 337,6 million dollar, o‘sish 13,9 foiz.

Eron bilan savdo aylanmasi 254,3 million dollarni, Turkiya bilan 222,7 million dollarni va Janubiy Koreya bilan 123 million dollarni tashkil etdi.

Eksport minerallar va qimmatbaho metallar tufayli o‘sdi

Tojikiston eksportining asosiy yo‘nalishlari barcha yetkazib berishlarning 32,2 foizini tashkil etgan Shveysariya va 26,8 foizni tashkil qilgan Xitoy bo‘ldi. Keyingi o‘rinlarda Turkiya – 7,7 foiz, O‘zbekiston — 6,9 foiz, Belgiya — 4,8 foiz, Rossiya — 4,6 foiz, Niderlandiya — 4,3 foiz, Qozog‘iston — 3,6 foiz, Eron — 3,1 foiz va Afg‘oniston — 2,6 foiz.

Eksportning sezilarli darajada o‘sishi, asosan, qimmatbaho va yarim qimmatbaho toshlar hamda metallar yetkazib berish hisobiga bo‘ldi. Ushbu eksport hajmi o‘tgan yilgi taxminan 2,2 million dollardan 517 million dollarga yetdi. Mineral mahsulotlar eksporti qariyb 1,5 baravarga o‘sib, 500,3 million dollarni tashkil etdi. Ushbu tovar guruhi umumiy eksportning 31,7 foiziga teng.

Tovarlarning aksariyati Xitoy va Rossiyadan import qilingan

Xitoy va Rossiya import tovarlarining asosiy yetkazib beruvchilari bo‘lgan. Xitoy importning 25,9 foizini, Rossiya esa 23,7 foizini tashkil etgan. Keyingi o‘rinlarda Qozog‘iston — 13,6 foiz, Shveysariya — 9,7 foiz, O‘zbekiston — 4,4 foiz, Eron — 3,9 foiz, Janubiy Koreya — 2,3 foiz va Belarus — 2 foiz.

Mashina va uskunalar eng katta import kategoriyasi bo‘lib, ularning umumiy importi 744,4 million dollarni tashkil etdi, bu o‘tgan yilga nisbatan 38,7 foizga ko‘p. Mineral mahsulotlar importi 739,8 million dollarni tashkil etdi, bu 12,7 foizga o‘sish, qimmatbaho bo‘lmagan metallar va ulardan tayyorlangan buyumlar importi esa 679,9 million dollarni tashkil etdi, bu 2025 yilning birinchi yarmidagi ko‘rsatkichdan taxminan 1,7 baravar ko‘p. Transport vositalari 627,2 million dollarga, tayyor oziq-ovqat mahsulotlari 360,6 million dollarga, o‘simlik mahsulotlari 345,2 million dollarga va kimyoviy mahsulotlar 296,3 million dollarga import qilindi.

Eslatib o‘tamiz, avvalroq turkiy davlatlar o‘rtasidagi savdo aylanmasi 326 milliard dollardan oshgani haqida yozgan edik.