Yerlarni tiklash uchun yiliga 278 milliard dollar yetishmaydi — BMT

2030-yilga borib yerlarni tiklash bo‘yicha global majburiyatlarni bajarish uchun har yili 355 milliard dollar kerak. Bu haqda BMT ma’lumot berdi.

Tashkilotga ko‘ra, hozirgi investitsiyalar taxminan 77 milliard dollarni tashkil etadi, bu esa yillik tafovutni 278 milliard dollarga yetkazadi. Xususiy moliyalashtirish global yerlarni tiklash investitsiyalarining atigi 6 foizini tashkil qiladi.

So‘nggi ikki hafta ichida Mo‘g‘ulistonning Ulan-Bator shahrida BMTning Cho‘llanishga qarshi kurash konventsiyasi tomonlari konferensiyasining (COP–17) 17-sessiyasi bo‘lib o‘tdi. Yaylov yerlari tashabbusi boshlandi, unga 1,2 milliard dollarlik 45 ta loyiha kiradi. Bu konvensiya tarixidagi yaylov yerlarini qo‘llab-quvvatlash uchun resurslarni safarbar qilish bo‘yicha eng yirik tashabbusdir.

Bundan tashqari, hukumatlar, rivojlanish banklari, jamg‘armalar va kompaniyalar besh qit’adagi 23 ta mamlakat, jumladan, rivojlanishning turli bosqichlaridagi loyihalar uchun 1,3 milliard dollarlik moliyalashtirish portfelini e’lon qildi. Ushbu summaning 644,5 million dollari yangi moliyalashtirishni anglatadi.

Konferensiya yer resurslari sohasidagi murakkab xalqaro vaziyat fonida bo‘lib o‘tdi. Yerlarning 40 foizigacha degradatsiyaga uchragan, ammo mamlakatlar 2030-yilga borib 1 milliard gektardan ortiq maydonni tiklashga va’da bergan.

Markaziy Osiyoda 80 million gektardan ortiq yer yoki mintaqa hududining chorak qismidan ko‘prog‘i degradatsiyaga uchragan bo‘lib, bu 24 million kishiga ta’sir qiladi. Markaziy Osiyoning beshta mamlakati yer degradatsiyasiga qarshi betaraflikka erishish bo‘yicha maqsadlarni qo‘ygan va bu majburiyatlarning yarmi allaqachon bajarilgan.

BMTning ta’kidlashicha, hozirda 70 dan ortiq mamlakatda qurg‘oqchilikni boshqarish bo‘yicha milliy rejalar mavjud. Biroq, moliyalashtirish ko‘lami va amaliy harakatlar muammoning ko‘lami va o‘sish sur’atlariga javob berish uchun yetarli emasligicha qolmoqda.

COP–17’da qurg‘oqchilikka chidamlilikka investitsiyalarni jalb qilish uchun maxsus ishlab chiqilgan birinchi global moliyaviy vosita ishga tushirildi. Ushbu vosita suv xavfsizligi, barqaror qishloq xo‘jaligi, tabiatga asoslangan yechimlar va yerlarni tiklashga investitsiyalar uchun 400 million dollargacha davlat va xususiy kapitalni jalb qilishni maqsad qilgan.

Tomonlar konferensiyasining keyingi sessiyasi 2028-yilda Misrda bo‘lib o‘tadi.