Delsi Rodriges AQSH buyruqlaridan to‘yib ketganini aytdi

Venesuelaning vaqtincha prezidenti Delsi Rodriges 25-yanvar kuni Vashington buyruqlaridan «yetarli darajada to‘yganini» ma’lum qildi. Bu haqda CNN muxbirlari yozgan maqolada keltirilgan. Nashrga ko‘ra, u AQSH tomonidan mamlakatning avvalgi rahbari Nikolas Maduro qo‘lga olinganidan keyin Venesuelani birlashtirish ustida ishlayotganini aytgan.

Rodriges AQSH qo‘llab-quvvatlagan holda vaqtincha rahbar sifatida ish boshlaganidan beri murakkab muvozanatni saqlab kelmoqda: bir tomondan, Maduro tarafdorlarini mamlakat ichida saqlab qolish, ikkinchi tomondan esa Oq uyni qoniqtirishga harakat qilyapti.

U yangi lavozimida qariyb bir oy ishlaganidan so‘ng AQSH tomonidan doimiy bosim fonida Vashingtonga qarshi ochiq pozitsiya bildirdi. Bu bosimlar qatoriga mamlakat Xitoy, Rossiya, Eron va Kuba bilan iqtisodiy aloqalarni uzishi, shuningdek, neft qazib olish sohasida AQSH bilan eksklyuziv hamkorlikka rozi bo‘lishi va og‘ir neftni sotishda Amerika kompaniyalariga ustunlik berishi kiritilgan.

«Venesueladagi siyosatchilarga Vashington tomonidan berilayotgan buyruqlar yetarli bo‘ldi», - degan Rodriges Puerto-la-Krus shahrida neft ishchilari oldida qilgan nutqida. Bu tadbir davlatga qarashli Venezolana de Televisión telekanali orqali efirga uzatildi.

«Venesuela siyosati o‘z ixtiloflarimizni va ichki muammolarimizni o‘zi hal qilsin. Bu Respublika mamlakatimizdagi fashizm va ekstremizm oqibatlari bilan yuzma-yuz kelgani uchun juda katta tovon to‘ladi», - degan Rodriges.

Oq uy Venesuelaga nisbatan bosimni saqlab qolmoqda. Bu bosim Maduro va uning rafiqasi Siliya Flores yanvar oyi boshida o‘tkazilgan reyd paytida qo‘lga olinib, AQSHga olib ketilganidan so‘ng yanada kuchaygan. Hozirda sobiq prezident AQSHda jinoiy ayblovlar bo‘yicha javobgarlikka tortilyapti.

Maduroning sobiq o‘rinbosari bo‘lgan Rodriges so‘nggi haftalarda AQSH Venesuelani boshqarmasligini ta’kidlab kelmoqda. Biroq u shu bilan birga Vashington bilan ochiq to‘qnashuvga ham bormaslikka harakat qilyapti.

AQSH prezidenti Donald Tramp avval Maduro qo‘lga olinganidan keyin Venesuelani «biz boshqaramiz» deb aytgan edi. Ammo keyinchalik u Rodrigesni mamlakatning vaqtincha rahbari sifatida qo‘llab-quvvatladi. Shu oy boshida Tramp vaqtincha prezident bilan telefon orqali suhbatlashganini va uni «juda ajoyib inson» deb ataganini aytdi.

«Menimcha, biz Venesuela bilan juda yaxshi munosabatdamiz», — dedi Tramp.

Barqarorlikka intilish

So‘nggi 25 yil davomida neftga boy sotsialistik Venesuela AQSH bilan doimiy qarama-qarshilikda bo‘lib keldi. Ammo Maduro ag‘darilganidan so‘ng, Vashington hozir Karakasta barqaror hokimiyatni shakllantirishga intilayapti.

Ichki siyosatda mamlakat hali ham bo‘lingan holatda qolmoqda:

— Maduro tarafdorlari,

— hukumat siyosatiga qarshi chiqqan chap qanot guruhlar,

— hamda «Chavistlar, ammo Madurosiz» deb ataluvchi guruh — marhum Ugo Chaves tarafdorlari bo‘lib, ular Maduroni 21 asr sotsializmini xiyonat qilishda ayblamoqda.

Shu bilan birga, Venesuela muxolifati yetakchilari ham mamlakatdagi vaziyat qanday rivojlanishini kuzatib turibdi. Ularning kelgusi siyosiy ishtiroki hozircha noaniq.

O‘tgan hafta Tramp Venesuela muxolifati yetakchisi Mariya Korina Machadoni mamlakat rahbariyatiga qandaydir shaklda «jalb qilishni» istashini bildirdi. Shu oy boshida Machado Oq uyda Tramp bilan tushlik qilgan va unga Nobel tinchlik mukofotini topshirgan.

Yanvar oyi boshida Karakasga berilgan AQSH zarbalaridan bir necha kun o‘tib, Tramp ma’muriyati Venesueladan qator talablarni ilgari surgan. CNN’ga ikki nafar yuqori lavozimli Oq uy amaldori ma’lum qilishicha, ular orasida quyidagilar bor:

— Xitoy, Eron, Rossiya va Kuba bilan aloqalarni uzish,

— neft ishlab chiqarish bo‘yicha faqat AQSH bilan hamkorlik qilish.

Shuningdek, Rodrigesdan Tramp ma’muriyati va AQSH neft kompaniyalariga kelgusidagi neft sotuvlarida ustuvorlik berish talab qilingan.

Venesuela iqtisodiyotining asosiy tayanchi neft hisoblanadi. Mamlakat dunyodagi eng katta o‘ta og‘ir neft zaxiralariga ega. Bu turdagi neftni qayta ishlash qiyin va qimmat, ammo u AQSH neft zavodlari uchun mos keladi.