Эроннинг янги олий раҳнамоси Мўжтабо Хоманаий ким?
АҚШ ва Исроилнинг ҳужумида ҳалок бўлган оятуллоҳ Али Хоманаийнинг ўғли Можтабо отасининг ўрнини эгаллади. Бу Эрон сиёсий тизимидаги қаттиққўл гуруҳлар ҳокимиятни ўз қўлида сақлаб қолаётганидан далолат беради.
Отадан ўғилга. Эроннинг янги олий раҳнамоси сайланди. Мамлакат Олий раҳбарини танлаш ваколатига эга бўлган 88 аъзодан иборат Экспертлар кенгаши марҳум раҳбарнинг ўғли Мўжтабо Хоманаийни отасининг вориси деб эълон қилди.
Мўжтабо Хоманаий илгари ҳеч қачон сайловларда қатнашмаган ёки халқ овозига қўйилмаган. Бироқ у ўн йиллар давомида Олий раҳбарнинг яқин доирасидаги энг нуфузли шахслардан бири бўлиб келган ва қудратли Ислом инқилоби муҳофизлари корпуси билан яқин алоқалар ўрнатган. Сўнгги йилларда у отасининг ўрнини босиши мумкин бўлган асосий номзод сифатида тез-тез тилга олинаётган эди.
Кузатувчилар Унинг сайланиши Эрон сиёсий тизимидаги қаттиққўл гуруҳлар ҳокимиятни ўз қўлида сақлаб қолаётганидан далолат бериши, бу эса ҳукуматнинг уруш давом этаётган бир пайтда қисқа муддатли келишув ёки музокараларга киришиш истаги паст эканини англатишини айтмоқда.
Хўш, Мўжтабонинг ўзи ким? У 1969-йил 8-сентябрда Машҳадда туғилган. Можтаба 1987-йилда ўрта мактабни тамомлагач, Ислом инқилоби муҳофизлари корпуси билан боғлиқ бўлган «Ҳабиб» ихтиёрий батальони сафига қўшилди ва якунланиш арафасида бўлган Эрон–Ироқ урушида жангларда иштирок этди. Бу бўлинмада хизмат қилиш Можтаба Ҳоманаийга Эрон хавфсизлик тизими ичида алоқалар ўрнатишга ёрдам берди — унинг кўплаб сафдошлари кейинчалик Ислом инқилоби муҳофизлари корпуси ва бошқа тузилмаларда юқори лавозимларни эгаллади.
1989-йил ёзида Эроннинг биринчи олий раҳбари Руҳолло Ҳумайний вафот этди ва кўп ўтмай Али Ҳоманаий унинг вориси этиб сайланди. Мўжтабо эса 1990-йилларда Қумдаги семинарияда шиаларнинг энг таниқли консерватив уламоларидан таълим олди. Кейинчалик у ҳам семинарияда дарс бера бошлади
Эрон мухолифати Ҳоманаийни Ислом республикасидаги энг таъсирли сиёсий шахслардан бири деб атайди, гарчи у кўзга кўринган лавозимларда ишламаган ва кенг жамоатчиликка унчалик таниш бўлмаган бўлса ҳам. Можтаба отасининг канцеляриясини бошқарган ва бошқалар учун у билан муносабатларда воситачи вазифасини бажарган.
2019-йилда АҚШ ҳукумати унга қарши санкциялар жорий этган ва Али Ҳоманаий ўз раҳбарлик ваколатларининг бир қисмини ўғлига топширганини билдирган.
2004-йилда Можтаба Ҳоманаий Захра Ҳаддад-Аделга уйланган — у Эрон парламентининг собиқ раиси ва таниқли консерватив сиёсатчи Ғулам-Али Ҳаддад-Аделнинг қизидир. У ҳам марҳум оятуллоҳ Али Хоманаий каби 2026 йил 28 феврал куни АҚШ ва Исроилнинг Теҳронга берган зарбалари пайтида ҳалок бўлган. ОАВ хабарларига кўра, уларнинг никоҳидан уч нафар фарзанд туғилган, аммо улар ҳақида батафсил маълумотлар йўқ.
Шундай қилиб, Мўжтабо Хоманаий Эроннинг янги олий раҳнамоси бўлди, Америка нашрлари Трамп Теҳронга зара бериб, Али Хомайнийнинг ўлдириш орқали ўзи билмаган ҳолда уни ёшроғига алмаштирганини ёзмоқда. Исроил ҳарбийлари Али Хоманаийнинг ўрнини босадиган ҳар қандай шахсни йўқ қилиш билан таҳдид қилган бўлса. Трамп янги раҳбар унинг розилигисиз «узоққа бормаслигини» яна бир бор таъкидлаяпти.
Эрон расмийлари Трампнинг бу даъволарини кескин рад этиб, мамлакат келажагини фақат Эрон халқи белгилашини қайд этган.
Teglar
