«Грин карта» лотереяси яна тўхтатилди

АҚШ федерал апелляция суди 2026 йил 29 октябр куни «грин карта» (Diversity Visa) дастурининг 2027 молия йили учун рўйхатдан ўтиш жараёнини қайта бошлашни талаб қилган қуйи суд қарорининг ижросини тўхтатди.

Бу қарордан аввал, яъни 14 октябр куни Калифорния жанубий округи федерал суди судяси Жинсук Оҳта АҚШ Давлат департаменти зиммасига «DV-2027» дастурини қайта очиш мажбуриятини юклаган эди. Суд Давлат департаменти рўйхатдан ўтиш муддатини 29 октябрга қадар эълон қилиши, аризалар қабул қилишни 1 ноябрдан бошлаши ҳамда танловдан ўтган иштирокчиларга визани расмийлаштириш учун ариза бериш ҳуқуқи ҳақида 3 декабрдан кечиктирмай хабар бериши кераклигини қатъий белгилаганди.

Бироқ АҚШ ҳукумати ушбу қарор устидан зудлик билан апелляция шикояти берди. Натижада апелляция суди ҳукуматнинг фавқулодда тартибдаги бу мурожаатини қаноатлантириб, иш кўриб чиқилаётган даврда қуйи суд қарорининг ижросини вақтинча тўхтатди.

Суд нима учун лотереяни қайта очиш ҳақидаги қарорни тўхтатди?

Мазкур суд иши иммиграция ихтисослашган «Red Eagle Law LC» юридик фирмаси томонидан бошланган эди. Компания 2026 йил август ойида АҚШ Давлат департаментига қарши даъво аризаси киритиб, «DV-2027» дастури бўйича аризалар қабул қилиш муддати ҳамон эълон қилинмаганини қонунга зид деб баҳолаган.

Фирма ҳукуматнинг бундай ҳаракатсизлиги маъмурий тартиб-қоидаларга зид эканини ҳамда «грин карта» дастурини амалга ошириш бўйича ҳукуматнинг қонуний мажбурияти бажарилмаётганини таъкидлаган. Унинг асосий талаби дастурни зудлик билан қайта ишга туширишдан иборат бўлган.

АҚШ қонунчилигидаги «грин карта» дастурининг мақсади иммиграция даражаси паст бўлган мамлакатлар фуқароларига Америкага кўчиб бориш имкониятини яратишдан иборат. Суднинг таъкидлашича, Конгресс ушбу дастур доирасида аризачиларга юридик хизмат кўрсатишни таъминлаш бўйича алоҳида қоидалар белгиламаган. Шу сабабли юридик фирманинг потенциал мижозлар ва даромад йўқотиши ҳақидаги важи дастурнинг ҳуқуқий мақсади билан етарлича боғлиқ эмас.

«Red Eagle Law» мазкур суд ишида ягона даъвогар бўлган. Фирма лотереяда қатнашишни истаган фуқароларни даъвогар сифатида жалб қилмаган ва уларнинг номидан иш юритаётганини ҳам билдирмаган.

Судя Н. Рэнди Смит эса алоҳида фикрида фирманинг АҚШ Конституциясининг III моддаси бўйича ҳам судга мурожаат қилиш ҳуқуқи йўқлигини таъкидлаган.

Визалар бериш ҳам алоҳида тўхтатилган

«Грин карта» дастури билан боғлиқ яна бир муҳим чеклов мавжуд. АҚШ Давлат департаменти 2026 йил 31 августда «Diversity Visa» дастури бўйича барча иммиграция визаларини бериш вақтинча тўхтатилганини расман маълум қилган эди.

Департамент бу қарорни АҚШдаги хавфсизлик билан боғлиқ нохуш ҳодисалардан сўнг иммиграция аризачиларини текшириш тизимини қайта кўриб чиқиш зарурати билан изоҳлаган. Расмий баёнотда «Brown University»даги отишма ва «MIT» профессори ўлдирилиши билан боғлиқ шов-шувли ҳодисаларда гумон қилинаётган шахснинг АҚШга айнан «грин карта» орқали кириб келгани қайд этилган.

«Грин карта» лотереяси қандай ишлайди?

«Грин карта» — АҚШнинг ҳар йили ўтказиладиган иммиграция дастури бўлиб, у Америкага иммиграция даражаси нисбатан паст бўлган мамлакатлар фуқароларига бу давлатда доимий яшаш ҳуқуқини олиш имкониятини беради.

АҚШнинг Иммиграция ва фуқаролик тўғрисидаги қонунига мувофиқ, дастур доирасида ҳар йили 55 мингтагача иммиграция визаси ажратилади. Иштирокчилар белгиланган давр мобайнида электрон тарзда рўйхатдан ўтади ва аризалар орасидан номзодлар тасодифий танлов орқали саралаб олинади.

Лотерея танловидан ўтиш автоматик равишда «грин карта» олишни англатмайди. Ғолиблар виза олиш учун алоҳида ариза топшириши, зарур барча ҳужжатларни тақдим этиши, белгиланган қатъий талабларга жавоб бериши ва, энг асосийси, консуллик суҳбатидан муваффақиятли ўтиши керак.

АҚШ Давлат департаменти маълумотларига кўра, «DV-2026» дастури бўйича 20,82 миллиондан ортиқ талабларга жавоб берган ариза қабул қилинган. Улар орасидан эса тахминан 129,5 минг нафар эҳтимолий аризачи танлаб олинган. Бу рақам танланган асосий иштирокчилар билан бирга уларнинг турмуш ўртоқлари ва фарзандларини ҳам қамраб олади.

Лотерея қачон қайта очилиши мумкин?

2026 йил 29 октябрдаги апелляция суди қарори билан «DV-2027» дастурини қайта очиш ҳақидаги қуйи суд буйруғи ижроси вақтинча тўхтатилди. Энди асосий апелляция иши бўйича томонлар ўзларининг ҳуқуқий позицияларини тақдим этиши ва суд ишни батафсил кўриб чиқиши керак.

Апелляция суди қарорининг ўзида мазкур иш бўйича ҳужжатларни тақдим этишнинг аниқ жадвали кейинчалик белгиланиши айтилган. Ҳозирча лотерея учун янги рўйхатдан ўтиш санаси ёки дастурни қайта очиш бўйича бошқа ҳеч қандай аниқ муддат эълон қилинмаган.