ЖЧ-2026: «Манчестер Сити» футболчилар учун ФИФАдан энг кўп пул оладиган клубга айланади

ФИФА 2026 йилги Жаҳон чемпионатида иштирок этадиган футболчиларнинг клубларига рекорд даражадаги — 355 миллион доллар ажратади. Бу ҳақда «The Athletic» нашри ўзининг ўтказган таҳлиллари ва ҳисоб-китобларига таяниб хабар бермоқда.

Клубларни рағбатлантириш дастури доирасидаги ушбу маблағ 2018 ва 2022 йилги Жаҳон чемпионатларидаги кўрсаткичдан 70 фоизга кўпдир.

Бюджет қандай тақсимланади?

ФИФА бу галги мусобақада ажратилган 355 миллион долларлик умумий бюджетни бир неча йўналишга бўлган. Ушбу маблағнинг 250 миллион доллари Жаҳон чемпионатининг финал босқичида қатнашадиган 48 та терма жамоа футболчиларининг клубларига ажратилади. Яна 100 миллион доллар эса бу йил илк бор жорий этилган тизим асосида тақсимланади. Бу пуллар саралаш босқичидаги ўйинларда ва мезбон мамлакатларнинг ўртоқлик учрашувларида қайдномага киритилган ўйинчиларнинг жамоаларига берилади. Қолган 5 миллион доллар дастурни амалга ошириш харажатларидан ортиб қолса, маҳаллий клублар футболини ривожлантиришга йўналтирилади.

Тўловлар футболчиларнинг мусобақада бўлиш кунларига қараб ҳисобланади. Яъни, 25 майдан (футболчиларни мажбурий бўшатиш санаси) бошлаб терма жамоанинг охирги ўйинидан кейинги кунгача ҳар бир футболчи учун клубга кунига тахминан 5 минг доллардан тўланади.

Инглиз клублари устунлиги ва пешқадамлар

Шу тариқа, «Манчестер Сити» кетма-кет учинчи Жаҳон чемпионатида ФИФА ажратмалари бўйича етакчиликни сақлаб қолмоқда. Ҳисоб-китобларга кўра, «шаҳарликлар» бу сафарги мусобақадан 4,4 миллион доллар ишлаб олади. Бунга жамоанинг олти нафар футболчиси мусобақанинг сўнгги кунларигача етиб боргани сабаб бўлган. Масалан, Родри Испания терма жамоаси сафида финалда ўйнаган бўлса, яна беш нафар футболчи Англия ва Франция ўртасидаги учинчи ўрин учун баҳсда қатнашган.

Тўловлар миқдори бўйича умумий рўйхатда «Барселона» 2022 йилдаги каби яна иккинчи ўринни эгаллади. Англия клублари орасида эса «Арсенал» иккинчи бўлди. Лондонликлар Чемпионлар Лигаси финалида ўйнагани сабабли футболчиларини ЖЧга беш кун кечроқ қўйиб юборган. Бу ҳолат уларнинг ФИФАдан оладиган даромадларини бироз камайтирган бўлса-да, барибир юқори ўринлардан бирини таъминлади. Шунингдек, мусобақада 12 нафар футболчиси билан қатнашган «Кристал Пэлас» ҳамда ўйинчилари жами 8 та гол урган «Сандерленд» клублари ҳам энг кўп даромад олган жамоалар қаторидан жой олди. Умуман олганда, турнирдаги футболчиларнинг катта қисми Премьер-лигадан келгани ҳисобига, инглиз клублари рекорд даражада — 34,2 миллион доллар ишлаб олади.

Қуйи лига клубларига ҳам етиб борган пуллар

Турнирнинг 48 та жамоагача кенгайтирилиши Европадан ташқаридаги, қолаверса, қуйи лигалардаги клубларга ҳам молиявий фойда келтирмоқда. Бу сафар Европа клубларининг умумий даромаддаги улуши аввалги йилларга нисбатан бироз камайган. Энг эътиборли жиҳати шундаки, Англиянинг олтинчи дивизионида тўп сурувчи «Брейнтри Таун» ҳаваскор клуби ҳам ФИФА тўловларига эга чиқади. Май ойида молиявий муаммолар сабабли трансфер тақиқига тушган ушбу клубнинг 36 ёшли ҳимоячиси Янги Зеландия терма жамоаси сафида мусобақага боргани учун жамоасига 171 минг доллардан ортиқ даромад келтириши кутилмоқда.

Ҳисоб-китоблардаги мураккабликлар ва тўлов муддати

ФИФА тўловларини аниқ ҳисоблашда баъзи мураккабликлар ҳам йўқ эмас. Масалан, турнир вақтида бошқа жамоага трансфер қилинган футболчилар учун тўловлар кунлар сонига қараб икки клуб ўртасида бўлинади. Шунингдек, мусобақа олдидан кимдир жароҳат олиб, ўрнига бошқа футболчи чақирилса, бу ҳам қўшимча қайта ҳисоб-китобларни талаб қилади. Клублар ФИФА томонидан тайёрланган дастлабки рўйхатни 10 сентябргача кўриб чиқади. Миллий ассоциациялар текширувидан сўнг, ФИФА якуний хулосани беради ва шундан кейингина маблағларни клублар ҳисобига ўтказиб беради.