ЖЧ ўйинлари вақтидаги сув ичиш танаффуслари медиа компанияларининг «иштаҳа»сини очди — «ESPN»

АҚШ ва хориждаги ўндан ортиқ медиа ҳамда футбол раҳбарларининг фикрича, ҳар бир бўлим ўртасидаги уч дақиқалик танаффуслар келгусида трансляция ҳуқуқлари бўйича музокараларнинг асосий мавзусига айланади.

ФИФА бу йилги мундиалнинг ҳар бир ўйинида мазкур танаффусларни мажбурий қилиб белгилаган бўлса-да, бу қоида футболда ҳали тўлиқ оммалашиб улгурмаган.

«The Hollywood Reporter» нашрининг ёзишича, мусобақани АҚШда трансляция қилаётган «Fox» телеканали фақатгина мана шу қисқа танаффуслар вақтидаги рекламаларнинг ўзидан камида 250 миллион доллар ишлаб топади.

«ESPN» нашрининг «Turner» компанияси собиқ президенти Девид Левига таяниб хабар беришича, «Сув ичиш танаффуслари фойда келтириши исботланганидан сўнг, ортга қайтиш жуда қийин бўлади. Агар бу танаффус бекор қилинса, албатта унинг ўрнига бошқа бир нарса ўйлаб топилади».

Нашр мақоласида таъкидланишича, бу йилги Жаҳон чемпионати америкалик медиа раҳбарларининг узоқ йиллик орзусини рўёбга чиқарди: мусобақа баскетбол, бейсбол ёки Америка футболидан фарқли ўлароқ, реклама учун табиий танаффусларга эга бўлмаган мазкур глобал спорт туридан янада кўпроқ даромад олиш йўлини кўрсатиб берди.

Гарчи кўплаб мухлислар бу ҳолатдан норози бўлаётган, футболчи ва мураббийлар эса ўйин суръати тушиб кетаётганидан шикоят қилаётган бўлса-да, бундай танаффуслар телеканаллар ҳамда реклама берувчиларга катта фойда келтирмоқда.

Жаҳон чемпионатидан сўнг мазкур тенденция спортнинг келажагига оид бир қатор саволларни ўртага ташлайди:

• АҚШнинг маҳаллий лигалари бу танаффусларни қай даражада фаол жорий этади?

• Европа лигалари трансляция ҳуқуқларидан тушадиган даромадларнинг камайишига қандай ечим топади?

• Шунингдек, АҚШнинг жаҳон футболига таъсири қанчалик ортади?

«Бу ўзгаришлар бир кечада содир бўлмайди. Бироқ анъанавий телевидение модели инқирозга юз тутаётган бир пайтда, лигаларда трансляция ҳуқуқидан келадиган даромадларни ошириш ва молиявий кўрсаткичларни тиклаш учун жуда кам восита қолмоқда», — дейди инглиз футболининг собиқ ижрочи директори Чарли Метвен.

Бошқа бир медиа раҳбарининг сўзларига кўра: «Бу футбол учун кутилмаган ва жуда осон даромад манбаи. Энди компаниялар ўйиннинг энг қизғин палласида экран қаршисига михланган томошабинларга ўз рекламаларини намойиш этиш имкониятига эга. Айни пайтда кўплаб медиа компаниялари «Fox» телеканалининг бундан қанчалик катта фойда кўраётганини кузатиб, иштаҳалари очилиб кетмоқда».

ФИФА биринчи марта 2014 йили Бразилияда ўтган Жаҳон чемпионатида сув ичиш танаффусларини жорий қилган эди.

Ўшанда ҳаво ҳарорати 32 даражага етганда, меҳнат судининг қарори билан футболчиларга ўйин вақтида дам олиш мажбурий қилиб қўйилганди.

Бугунги кунда дунёнинг аксарият лигаларида об-ҳаво шароитига қараб ёки бош ҳакамнинг қарори билан ўйинни тўхтатиб туриш қоидалари мавжуд.

Ўтган йилнинг декабр ойида ФИФА бу йилги Жаҳон чемпионатида об-ҳаводан қатъи назар (ҳатто иқлим назорати тизимига эга стадионларда ҳам) ҳар бир бўлимда уч дақиқалик танаффуслар берилишини эълон қилди.

Бу эса «Fox» телеканалига реклама вақтларини олдиндан пуллаш, танаффуслардан тўлиқ даромад кўриш ҳамда реклама берувчиларга мухлислар эътиборини ўйиннинг энг қизғин палласида тортиш имконини берди.

«Wall Street Journal» нашрининг ёзишича, бу вақтдаги реклама роликларининг ҳар бири 200 минг доллардан 750 минг долларгача баҳоланмоқда. Баъзи ҳолатларда трансляция тўлиқ рекламага узиб қўйилаётган бўлса, бошқа вазиятларда экран иккига бўлинган ҳолда ҳам ўйин, ҳам реклама намойиш этилмоқда (айрим мамлакатлардаги телеканаллар реклама учун ўйинни узиб қўймасликни маъқул кўрган).

Мазкур янги тенденция бир қатор глобал футбол лигалари ва уларнинг медиа ҳуқуқлари сотуви бўйича ўта нозик бир даврга тўғри келмоқда. Масалан, Франциянинг энг юқори дивизиони бўлмиш 1-Лига (Ligue 1) телетрансляциялар бўйича бир нечта муваффақиятсиз ҳамкорликлардан жабр кўрди. Оқибатда, лига тўғридан-тўғри истеъмолчига мўлжалланган ўз платформасини ишга туширишга мажбур бўлди.

Сўнгги ҳисоб-китобларга кўра, Франция чемпионатининг телетрансляция ҳуқуқлари қиймати бор-йўғи 150 миллиондан 250 миллион еврогача (тахминан 171 миллиондан 286 миллион долларгача) баҳоланмоқда.

Умуман олганда, бутун Европа бўйлаб трансляциялардан тушадиган даромадлар деярли ўсмаяпти. Сўнгги вақтларда топ футбол лигаларининг медиа шартномаларида АҚШнинг йирик спорт турларидаги (масалан, NBA ва NFL) каби катта ўсиш кузатилмаган.

Бундан ташқари, бошқа барча чемпионатлар Премер-лига даражасига чиқишга интилмоқда. «Deloitte» аудиторлик компаниясининг маълумотларига кўра, ўтган мавсумда Англия Премер-лигаси 7,4 миллиард фунт стерлинг (10 миллиард доллар) даромад кўриши кутилган эди.

 Бу кўрсаткич Бундеслига (4,9 миллиард доллар), Ла Лига (4,8 миллиард доллар), А Серия (3,4 миллиард доллар) ва 1-Лига (2,2 миллиард доллар) сингари чемпионатларникидан қарийб икки баробар юқори. Шунга қарамай, «Deloitte» мутахассислари Премер-лигада ҳам фойда миқдори пасайиб бораётганини қайд этмоқда.

Бунга жавобан лигалар трансляциялардан даромад олишнинг янги йўлларини изламоқда. Ла Лига ўз трансляция ва медиа ҳуқуқларининг 8 фоизлик улушини 50 йил муддатга қарийб 2 миллиард евро эвазига «CVC Capital Partners» хусусий инвестиция компаниясига сотди. Дунёнинг энг машҳур клубларидан бири «Барселона» эса Ла Лига телеҳуқуқларидаги ўз улушининг 25 фоизини 25 йилга «Sixth Street» инвестиция компаниясига пуллади.

Бундеслига ҳам медиа ҳуқуқлар борасида шунга ўхшаш режани амалга оширишга уринди, бироқ мухлисларнинг кескин норозилигидан сўнг бу фикрдан воз кечди.

Бу мамлакатларда реклама танаффуслари жорий этилиши эҳтимоли паст бўлса-да, мутахассислар Франция, Италия ва Испания лигалари трансляциялардан кўпроқ даромад олиш масаласига жиддийроқ ёндашиши мумкинлигини тахмин қилмоқда.