«O‘zsanoatqurilishbank» aksiyalari nega 20 foizga oshdi?

2026 yil boshida «O‘zsanoatqurilishbank» (SQBN) aksiyalari bo‘yicha savdolar keskin faollashdi. 5-yanvar kungi sessiya davomida, Jett platformasidagi kotirovkalarga ko‘ra, bankning oddiy aksiyalari qisqa vaqt ichida kunlik limitga yaqin, qariyb 20 foizga o‘sib, 15,7-15,8 so‘m diapazonida shakllandi.

Narx harakatining savdo hajmi bilan tasdiqlangani bu holatni oddiy «tasodifiy sakrash» emas, balki bozor kutilmalarni qayta narxlashga urinayotgani sifatida talqin qilish imkonini beradi. Shu bilan birga, o‘sishning yagona sababi haqida hozircha rasmiy izoh yo‘q. Demak, vaziyatni tahlil qilishda kamida uchta asosiy ssenariyni ajratish mantiqiy.

SQBN bo‘yicha narx harakatini tushuntirishi mumkin bo‘lgan eng tabiiy kontekst bank sektorida davlat ulushini qisqartirish va xususiylashtirish kun tartibida ekanligi bo‘lishi mumkin. Ochiq manbalarda ushbu yo‘nalish muhokama qilingani va ayrim banklar bo‘yicha 2026 yil atrofida jarayonlar ko‘zda tutilgani qayd etilgan. Bozor mexanizmiga ko‘ra, xususiylashtirish kabi yirik strukturaviy jarayonlar ko‘pincha fakt sodir bo‘lganda emas, undan oldin narxlanadi.

Investorlar buni odatda korporativ boshqaruv standartlari kuchayishi, rentabellik va samaradorlikka bosim ortishi, shaffoflik oshishi, strategik investor yoki IPO/ SPO ssenariylari ehtimoli bilan bog‘laydi. Shu sababli, SQBNdagi o‘sishning bir qismi re-rating, ya’ni bankka nisbatan risk mukofoti pasayishi va kutilmalar ijobiylashuvi bilan izohlanishi mumkin. Biroq bu hozircha ehtimoliy katalizator bo‘lib qolmoqda. Xususiylashtirishning aniq jadvali, formati va investor profili hozircha rasman e’lon qilinmagan va bozor uchun hal qiluvchi detallar bo‘lib qolmoqda.

E’tiborga molik jihat shundaki, SQBN bo‘yicha keskin kunlik o‘sish birinchi marta kuzatilayotgani yo‘q. Avval ham yil boshida shunga o‘xshash harakatlar qayd etilgani bozor ishtirokchilarida «yanvar oyida bank aksiyalari faollashadi» degan kutilma shakllangan bo‘lishi mumkin. Biroq bu o‘xshashlikning o‘zi «sababi aynan xususiylashtirish» degan qat’iy xulosani bermaydi. Amaliyotda yil boshida portfellarning qayta balanslanishi, yangiliklar kutilmalari yoki bitta yirik buyurtma kabi omillar ham narxga kuchli ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Mahalliy aksiyalar bozorida ayrim instrumentlarda bozor chuqurligi past bo‘lishi mumkin, ya’ni order book tor, bid-ask spred keng, market-maker faolligi cheklangan. Bunday sharoitda bitta yirik buyurtma, buyurtmalar konsentratsiyasi, qisqa muddatli likvidlik kabi mikrostrukturaviy omillar ham 10-20 foiz diapazondagi harakatlarni katta fundamental yangiliksiz yuzaga keltirishi ehtimolini oshiradi.

Jettʼdagi analitik ko‘rsatkichlarga ko‘ra, SQBN bo‘yicha P/E 2025 yil kuzidan boshlab o‘sish dinamikasini namoyon etgan. Bunday holat odatda bozor bank riskini pastroq baholay boshlaydi (discount rate pasayadi) yoki narx foydadan tezroq o‘sadi, ya’ni kutilmalar oldinga «qochadi» deb talqin qilinadi. SQBN aksiyalaridagi qariyb 20 foizlik intraday sakrash bozor e’tiborining kuchayganini ko‘rsatadi.

Xususiylashtirish narrativi bu harakat uchun tabiiy katalizator bo‘lishi mumkin, biroq past bozor chuqurligi sharoitida texnik va likvidlik omillari ham muhim rol o‘ynashi ehtimoldan xoli emas. Investorlar va kuzatuvchilar uchun eng to‘g‘ri yondashuv narxning o‘zidan ko‘ra yangiliklar oqimini kuzatishdir.

Agar jarayon aniq konturlarga ega bo‘lsa, bugungi narxlar keyinchalik arzon ko‘rinishi mumkin. Agar jarayon cho‘zilsa yoki kutilmalar sovisa, qisqa muddatli o‘sish tez so‘nishi ham ehtimoldan xoli emas.

Eslatma: ushbu material investitsion tavsiya emas, bozor ma’lumotlari savdo platformalaridagi intraday kotirovkalar asosida keltirilgan