«SpaceX» IPO’da 1,5 trln dollarga baholanishi mumkin
Ilon Maskka tegishli «SpaceX» kompaniyasi tarixdagi eng yirik IPO bo‘lishi mumkin bo‘lgan jamoatchilikka chiqishni ko‘rib chiqmoqda.
«SpaceX» 2026 yilning iyun oyi o‘rtalarida birlamchi ommaviy aksiyalar joylashtirishni o‘tkazish imkoniyatini baholamoqda. «Financial Times» nashri manbalarga tayanib xabar berishicha, kompaniya IPO orqali 50 mlrd dollargacha mablag‘ jalb etishni va o‘z qiymatini taxminan 1,5 trln dollar darajasida belgilashni maqsad qilgan.
Eng yirik IPO bo‘lishi kutilmoqda
Agar ushbu reja amalga oshsa, «SpaceX»ning baholanishi tarixdagi eng katta IPO’ga aylanishi mumkin. Bu ko‘rsatkich 2019 yilda 29 mlrd dollar jalb qilgan «Saudi Aramco» IPO’sidan ikki barobar yuqori bo‘ladi. «Saudi Aramco»ning IPO’si kompaniyaga 1,7 trln dollar bozor kapitalizatsiyasini ta’minlagan va hozirgacha 1 trln dollardan yuqori baholangan yagona to‘liq yakunlangan bitim hisoblanadi.
Ichki muzokaralar va pozitsiyaning o‘zgarishi
Ma’lumotlarga ko‘ra, «SpaceX» moliya direktori Bret Jonsen 2024 yil dekabridan beri mavjud xususiy investorlar bilan uchrashuvlar va «Zoom» orqali muzokaralar o‘tkazib, 2026 yilda IPO o‘tkazish imkoniyatlarini muhokama qilgan. Avval Ilon Mask «SpaceX»ni xususiy kompaniya sifatida saqlash tarafdori bo‘lgan, biroq kompaniya qiymatining keskin o‘sishi va «Starlink» sputnik internet xizmati muvaffaqiyati strategiya qayta ko‘rib chiqilishiga turtki bergan.
Uoll-strit va bozor kutilmalari
«Reuters» avvalroq bergan xabarga ko‘ra, «SpaceX» bozorga chiqish jarayonida yetakchi rolni bajarish uchun to‘rtta Uoll-strit bankini jalb qilishni rejalashtirmoqda. Shu bilan birga, jahon moliya bozorlari 2026 yilni AQSHdagi yirik IPO’lar yili bo‘lishi mumkin, deya baholamoqda. Bu jarayonda sun’iy intellekt sohasidagi «Anthropic» va «OpenAI» ham ehtimoliy IPO uchun dastlabki tayyorgarlik ishlarini olib borayotgani aytilmoqda.
Bozor fonidagi omillar
AQSH aksiyalar bozorida kapital jalb qilish faolligi 2025 yilda so‘nggi uch yillik passivlikdan so‘ng qayta tiklana boshladi. Tahlilchilarga ko‘ra, geosiyosiy keskinlik va o‘zgaruvchanlikka qaramay, kosmik texnologiyalar sohasi yuqori o‘sish salohiyati sabab investorlar uchun istiqbolli yo‘nalish bo‘lib qolmoqda.
Avvalroq 2026 yilda aerokosmik kompaniya «SpaceX» hamda ommabop chat-botlar ishlab chiquvchi ikkita kompaniya — «OpenAI» va «Anthropic» birjaga chiqishga tayyorgarlik ko‘rayotgani haqida xabar bergandik.
