XVJ O‘zbekistonning valyuta kursi rejimini «suzuvchi» rejimga o‘tkazdi

Xalqaro valyuta jamg‘armasi O‘zbekistonning amaldagi (de-fakto) valyuta kursi rejimini «crawl-like» (sudraluvchi) toifasidan «floating» (suzib yuruvchi) toifasiga qayta tasnifladi. Bu haqda tashkilot missiyasining O‘zbekistonga 2026-yilgi tashrifi yakunlari bo‘yicha hisobotida so‘z boradi.

XVJ, shuningdek, O‘zbekiston iqtisodiyotining hozirgi holatini ijobiy baholab, barqaror iqtisodiy o‘sish, inflyatsiyaning pasayishi, budjet va tashqi iqtisodiy ko‘rsatkichlarning yaxshilangani hamda xalqaro zaxiralarning yuqori darajada saqlanib qolayotganini qayd etdi. Jumladan, 2025-yilda YIM 7,7 foizga o‘sgan, 2026-yilning birinchi choragida esa yillik o‘sish sur’ati 8,7 foizga yetgan.

Inflyatsiya pasayishda davom etib, 2026-yil aprel oyida 7 foizni tashkil etdi. Konsolidatsiyalashgan budjet taqchilligi YIMga nisbatan 2,1 foizgacha, joriy hisob taqchilligi esa 3,9 foizgacha qisqardi.

2026–2027-yillar uchun prognozlar

Jamg‘arma bahosiga ko‘ra, O‘zbekistonning xalqaro zaxiralari yetarli darajada saqlanib qolmoqda. 2026-yilda iqtisodiy o‘sish 6,8 foiz atrofida bo‘lishi, inflyatsiya esa 2027-yil oxiriga borib Markaziy bankning 5 foizlik maqsadli ko‘rsatkichiga tushishi kutilmoqda.

Shu bilan birga, XVJ asosiy xatarlar sifatida global iqtisodiy vaziyatning yomonlashuvi, geosiyosiy keskinlikning kuchayishi hamda iqtisodiyotning qizib ketishi ehtimolini qayd etdi. Ayni paytda islohotlar yanada tezroq amalga oshirilsa, iqtisodiy prognozlar yanada yaxshilanishi mumkinligi ta’kidlandi.

Hisobotga ko‘ra, valyuta rejimining qayta tasniflanishi 2025-yil aprelidan boshlab almashuv kursining yanada moslashuvchan bo‘lgani bilan izohlanadi. Jamg‘arma ekspertlarining fikricha, bunday yondashuv iqtisodiyotning tashqi xatarlarga moslashish qobiliyatini kuchaytiradi, xalqaro zaxiralarni saqlashga xizmat qiladi, valyuta xatarlarini hedjirlash vositalari rivojlanishini rag‘batlantiradi hamda inflyatsiyani targetlash rejimining samarali ishlashini qo‘llab-quvvatlaydi.

Nima uchun bu muhim?

Xalqaro valyuta jamg‘armasining bahosi xalqaro investorlar va moliya bozorlari uchun mamlakatning iqtisodiy barqarorligining asosiy ko‘rsatkichidir. O‘zbekistonning «suzuvchi» valyuta kursi rejimiga o‘tish to‘g‘risidagi qarori uning pul-kredit siyosatidagi moslashuvchanlikning oshganini aks ettiradi va davom etayotgan iqtisodiy islohotlarning rivojlanishini tasdiqlaydi. Bu, shuningdek, iqtisodiyotning tashqi shoklarga moslashish qobiliyatini mustahkamlaydi va uzoq muddatli makroiqtisodiy barqarorlikni qo‘llab-quvvatlaydi.

Eslatib o‘tamiz, avvalroq XVJ O‘zbekistonda davlat korxonalarining 80 foizdan ortig‘ini xususiylashtirish mumkinligini ma’lum qilgandi.