ДХХ огоҳлантиради: хорижий рақамлардан бўлаётган қўнғироқларга жавоб берманг

Давлат хавфсизлик хизмати сўнгги пайтларда хорижий рақамлардан кўпайиб бораётган шубҳали қўнғироқлар юзасидан фуқароларни огоҳлантирди. Идора мутахассислари кибертаҳдидларни чуқур таҳлил қилиб, фирибгарлар ўзбекистонликларнинг маблағлари ва шахсий маълумотларини ўғирлаш учун ўта мураккаб техник схемалардан фойдаланаётганини аниқлади.

Экспертлар маълумотига кўра, бундай қўнғироқлар одатий телефон тармоғи орқали эмас, балки интернет технологиялари ва махсус дастурий таъминотлар ёрдамида амалга оширилмоқда. Бу жиноятчиларга ўзларининг реал жойлашувини яширишга ва телефон экранида дунёнинг исталган давлати рақамини чиқаришга имкон беради.

Идентификатор қўнғироқ мобил оператор тармоғига тушишидан олдиноқ сохталаштирилгани сабабли, мавжуд тизимларда асл қўнғироқ қилувчини кузатишнинг деярли иложи йўқ. Бу рақамлар реал сим-карталар эмас, балки вақтинчалик рақамли ниқоблар бўлгани учун маълумотлар базаларида ҳам қайд этилмайди.

Қўнғироққа жавоб беришнинг хавфи

Фирибгарлар кўпинча банклар, давлат ташкилотларнинг ходимлари сифатида ўзини таништириб, банк карталарининг кодларини алдов йўли билан олишга уринади. Ҳатто қўнғироққа шунчаки жавоб беришнинг ўзи ҳам рақамнинг фаоллигини тасдиқлайди ва уни кейинги кенг кўламли хакерлик ҳужумлари учун нишонлар рўйхатига киритади.

Ўз киберхавфсизлигини таъминлаш мақсадида ДХХ фуқароларга оддий, аммо ўта муҳим қоидаларга амал қилишни тавсия этади:

• бундай хорижий рақамларга қўнғироқ қилиш телефон балансидаги маблағнинг ечиб олинишига сабаб бўлади;

• фирибгарлар ўзларини турли ташкилот ходими сифатида таништириб, шахсий маълумотлар ва банк картаси кодларини билиб олишга уринади;

• гўшакни кўтариш рақамингизнинг «фаол» эканлигини билдиради ва натижада сизга бўладиган фирибгарлик ҳужумлари сони кескин ортади;

• сизнинг овозингиз ёзиб олиниб, кейинчалик сунъий интеллект ёрдамида сохталаштириш орқали яқинларингизни алдаш учун ишлатилиши мумкин.

Нотаниш ва шубҳали хорижий рақамлардан келаётган қўнғироқларга асло жавоб бермаслик, айниқса, уларга қайта қўнғироқ қилмаслик талаб этилади. Бундай контактларни дарҳол блокка (қора рўйхатга) киритиш лозим.

Шунингдек, ДХХ ҳеч қандай шароитда бегона шахсларга ўзингизнинг шахсий маълумотларингизни ва смс-хабар орқали келган тасдиқлаш кодларини ошкор қилмаслик кераклигини қатъий эслатиб ўтади.