Jahon banki Amudaryo va Sirdaryoni yaxshilash uchun 20 million dollar ajratdi

Jahon banki guruhining Ijrochi direktorlar kengashi Markaziy Osiyoda transchegaraviy suv resurslarini boshqarishni yaxshilash uchun 20 million dollarlik grantni ma’qulladi. Bu bo‘yicha bank hujjati imzolandi.

Grant oluvchisi Orol dengizini qutqarish xalqaro jamg‘armasi Ijroiya qo‘mitasi, loyiha ishtirokchilari esa O‘zbekiston, Qozog‘iston, Tojikiston va Turkmaniston bo‘ladi. Hujjatlarda Tojikiston uchun alohida miqdor ko‘rsatilmagan. Mablag‘lar mamlakatlar o‘rtasida emas, balki ish yo‘nalishlari bo‘yicha taqsimlanadi. Loyiha «Markaziy Osiyoda suv resurslarini samarali boshqarish bo‘yicha hamkorlik» (CAWEC) deb nomlanadi. Uni amalga oshirish 2031-yil 30-iyungacha davom etishi rejalashtirilgan.

Jahon banki ushbu loyiha mintaqadagi mamlakatlariga qo‘shma suv xo‘jaligi loyihalarini ishlab chiqish, suvni o‘lchash tizimlarini modernizatsiya qilish, ma’lumotlar almashinuvini yaxshilash hamda Amudaryo va Sirdaryo havzalarini boshqarish uchun mas’ul bo‘lgan institutlarni mustahkamlashga yordam berishini kutmoqda.

Bankning hisob-kitoblariga ko‘ra, Markaziy Osiyoning taxminan 40 million aholisi loyihadan bevosita yoki bilvosita foyda ko‘radi. Loyiha hujjatida budjet to‘rt qismga bo‘lingan.

Qo‘shma loyihalarni tayyorlash uchun 3 million dollar

Bu mablag‘lar qurilish uchun emas, balki kamida ikki mamlakat ishtirokidagi oltitagacha loyihani tayyorlash uchun ishlatiladi. Grant texnik-iqtisodiy asoslash, texnik hujjatlar va ekologik va ijtimoiy baholashlarni ishlab chiqishni qo‘llab-quvvatlaydi. Loyihalar sug‘orish tizimlarini modernizatsiya qilish, suvni saqlash va gidrotexnika inshootlarini birgalikda boshqarishga qaratilishi mumkin. To‘ldirilgan hujjatlar ushbu loyihalar uchun mablag‘ jalb qilishga yordam beradi. Ular 2031-yilga qadar tayyor bo‘lishi rejalashtirilgan.

Suvni o‘lchash va raqamlashtirish uchun 9,5 million dollar

Grantning deyarli yarmi Amudaryo va Sirdaryo havzalaridagi suv o‘lchash tizimlarini modernizatsiya qilishga sarflanadi. Rejalarga ko‘ra, o‘lchov asboblari, serverlar va masofaviy ma’lumotlarni uzatish uskunalari o‘rnatilishi ko‘zda tutilgan. Yangi tizimlar mamlakatlarga tezroq ma’lumot almashish, suvni hisobga olish va taqsimlash hamda suv mavjudligi prognozlarini tayyorlashga yordam beradi.

Mutaxassislar va tadqiqotlar uchun 6 million dollar

Mablag‘lar mintaqaviy suv xo‘jaligi tashkilotlarini, jumladan, OFAS tuzilmalari va Amudaryo va Sirdaryo havzasi uyushmalarini mustahkamlashga sarflanadi. 100 tagacha mutaxassis axborot tizimlari, iqlim prognozi va suv resurslarini boshqarish vositalari bo‘yicha o‘qitiladi. Shuningdek, o‘quv safarlari, konferensiyalar va tajriba almashish rejalashtirilgan.

Moliyalashtirishning bir qismi kamida ikki mamlakat universitetlari va tadqiqot tashkilotlari o‘rtasidagi qo‘shma tadqiqotlarga ajratiladi. Mavzular suvni tejash, iqlim o‘zgarishi va transchegaraviy daryolarni boshqarishni o‘z ichiga oladi.

Loyiha boshqaruvi uchun 1,5 million dollar

Ushbu mablag‘lar OFAS Ijroiya qo‘mitasi qoshida loyihani amalga oshirish guruhini tashkil etish va faoliyat yuritish uchun ishlatiladi. Guruh xaridlar, moliyaviy boshqaruv, monitoring, hisobot berish va loyiha bo‘yicha aloqa uchun mas’ul bo‘ladi. Budjetning ushbu qismi audit, dasturlarni amalga oshirishni nazorat qilish va Jahon banki talablariga rioya qilishni ham qamrab oladi.

Eslatib o‘tamiz, avvalroq Amudaryodagi suv sathi sezilarli darajada pasaygandi. O‘zbekiston suv tanqisligi yuqori bo‘lgan davlatlar qatoriga kirgandi.