O‘zbekistonda ish beruvchilarga shahvoniy shilqimlikka qarshi chora ko‘rish majburiyati yuklatildi
Yangi qonun mehnat jamoalarida nomaqbul shahvoniy xatti-harakatlarga yo‘l qo‘ymaslikni belgiladi. Ish beruvchilar endi bunday holatlarning oldini olish uchun mas’ul bo‘ladi.
© istock2026-yil 13-noyabrdagi O‘RQ–1189-sonli qonun bilan O‘zbekiston Respublikasi Mehnat kodeksiga mehnat va mashg‘ulotlar sohasida shahvoniy shilqimlikka yo‘l qo‘ymaslik bo‘yicha o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritildi.
Yangi normalarga muvofiq, mehnat va mashg‘ulotlar sohasida shahvoniy shilqimlik taqiqlandi. Shuningdek, qonunda ushbu tushunchaning huquqiy ta’rifi ham belgilandi.
Unga ko‘ra, shaxs uchun nomaqbul bo‘lgan, uning sha’ni va qadr-qimmatini tahqirlaydigan hamda shahvoniy xususiyatga ega harakatlar shahvoniy shilqimlik hisoblanadi.
Qanday harakatlar taqiqlanadi?
Qonunda shahvoniy shilqimlik sifatida baholanadigan harakatlar ham sanab o‘tilgan. Jumladan, shaxsning tashqi qiyofasi yoki qaddi-qomati haqida shahvoniy mazmundagi nomaqbul izohlar berish, shahvoniy xususiyatga ega imo-ishoralar qilish shular jumlasidan.
Shuningdek, shaxsga nomaqbul tarzda jismoniy teginish, shahvoniy mazmundagi chaqiriq va murojaatlar qilish ham ushbu tushuncha doirasiga kiritilgan.
Qonundagi ta’rifga ko‘ra, bunday harakatlar shaxsning sha’ni va qadr-qimmatiga tajovuz qiluvchi, uning uchun nomaqbul bo‘lgan xatti-harakatlar sifatida belgilangan.
Ish beruvchilar mas’ul bo‘ladi
Yangi qonun bilan ish beruvchilar zimmasiga ham alohida majburiyat yuklatildi. Ular mehnat jamoasida shahvoniy shilqimlikdan xoli muhit yaratish uchun barcha zarur choralarni ko‘rishi shart.
Mazkur o‘zgartirishlar xodimlarning sha’ni va qadr-qimmatini himoya qilish, mehnat munosabatlarida xavfsiz hamda o‘zaro hurmatga asoslangan muhitni ta’minlashga qaratilgan.
O‘RQ–1189-sonli qonun rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran kuchga kirishi belgilangan. Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasida keltirilgan ma’lumotga ko‘ra, hujjat 2026-yil 13-noyabrdan amal qila boshlagan.
