O‘zbekistonda kredit stavkalari pasaydi

O‘zbekistonda tijorat banklari tomonidan berilgan kreditlar bo‘yicha o‘rtacha foiz stavkalari fevral oyida pasayishni qayd etdi. Markaziy bank ma’lumotlariga ko‘ra, umumiy o‘rtacha stavka 22,5 foizga tushib, so‘nggi oylardagi eng past darajalardan biriga aylandi.

So‘mdagi kreditlar foiz stavkasi

Milliy valuta — so‘mdagi kreditlar bo‘yicha stavkalar uch oylik o‘sishdan keyin pasayish bosqichiga o‘tdi. Xususan, o‘rtacha nominal stavka 20,7 foizni tashkil etib, bir oy ichida 1,1 foiz punktga kamaydi. Bu holat ichki moliya bozorida likvidlik va talab-talab muvozanatining o‘zgarganini ko‘rsatadi.

Qisqa muddatli kreditlar bo‘yicha stavkalar deyarli o‘zgarmadi va 21,6 foiz atrofida saqlandi. Shu bilan birga, uzoq muddatli kreditlar 1,4 foiz punktga arzonlashib, 20,4 foizga tushdi.

Jismoniy shaxslar uchun ajratilayotgan kreditlar

Aholi uchun ajratilayotgan kreditlar bo‘yicha o‘rtacha stavka 21 foizni tashkil qildi. Qisqa muddatli qarzlar 27,2 foiz darajasida qolgan bo‘lsa, uzoq muddatli kreditlar 20,8 foizga (-0,3 foiz) tushdi.

Yuridik shaxslar uchun ajratilayotgan kreditlar

Yuridik shaxslar uchun o‘rtacha kredit stavkasi yanvar oyiga nisbatan 1,7 foizga pasaydi va hozirda 20,5 foizni tashkil etadi — bu o‘tgan yilga nisbatan 0,8 foiz yuqori bo‘lib qolmoqda. Bir yilgacha muddatga beriladigan kreditlar 21,3 foiz (-0,1foiz), bir yildan ortiq muddatga beriladiganlar esa 20 foiz (-2,7 foiz) stavka bilan taklif etiladi.

Real foiz stavkasi (inflatsiya kutilmalaridan tashqari) uy xo‘jaliklari uchun deyarli 8,8 foiz va biznes uchun 8,7 foizga tenglashdi. So‘nggi bir oy ichida pasayishga qaramay, ular o‘tgan yilga nisbatan mos ravishda 2 foiz va 3,5 foizga oshdi.

Imtiyozli kreditlar segmentida ham ma’lum darajada arzonlashish kuzatildi. Ularning o‘rtacha stavkasi 11,1 foizga tushdi. Aholi uchun imtiyozli kreditlar 12 foiz, biznes uchun esa 10,8 foiz darajasida shakllandi.

Xorijiy valutadagi kreditlar

Xorijiy valutadagi kreditlar bo‘yicha teskari tendensiya qayd etildi. Ularning o‘rtacha stavkasi 10,4 foizgacha oshdi.

Qisqa muddatli segmentda o‘rtacha stavkalar pasayishda davom etmoqda — 9,3 foiz (oyiga -0,3 foiz, yillik -1,2 foiz). Biroq, uzoq muddatli kreditlar oldingi oyga nisbatan 0,8 foizga oshgan holda 10,9 foizga taklif qilinmoqda.

Bu holat tashqi moliya bozorlari, valuta xavflari va resurs qiymati bilan bog‘liq omillar ta’sirida yuzaga kelgan bo‘lishi mumkin. Natijada, qarz oluvchilar uchun valutada qarz olish sharoitlari biroz og‘irlashdi.