Qirg‘iziston mehnat migrantlari uchun pensiya tizimini o‘zgartirmoqda

Qirg‘izistonda rasmiy mehnat shartnomasisiz xorijda ishlayotgan fuqarolarning pensiya ta’minoti mexanizmi ishlab chiqilmoqda. Bu haqda «Birinchi radio» efirida Ijtimoiy fondning jamoatchilik bilan ishlash boshqarmasi rahbari Jenishbek Mukambetov ma’lum qildi.

Mukambetovning aytishicha, masala asosan xorijdagi bandligi rasman qayd etilmaydigan fuqarolarga taalluqli. Rasmiy ish o‘rni yo‘qligi sababli ular sug‘urta badallarini to‘lamaydi, ish stajini to‘plamaydi va kelajakda pensiya tayinlanishida muammolarga duch kelishi mumkin.

Xorijda ishlayotgan qirg‘izistonliklar

Uning ma’lum qilishicha, 2025-yil 1-sentabr holatiga ko‘ra, Qirg‘izistondan tashqarida rasman 880 mingga yaqin fuqaro bo‘lgan, ularning taxminan 612 ming nafari Rossiyada ishlaydi.

«Ko‘pchiligi Rossiya fuqaroligini olgan va u yerda doimiy yashaydi. Lekin vaqtincha yashab, mehnat qilayotgan shaxslarning ijtimoiy sug‘urta va pensiya ta’minoti masalasi hali ham qo‘shimcha ishlab chiqishni talab qiladi», – dedi u.

Qirg‘iziston hukumati bunday fuqarolarni ijtimoiy sug‘urta tizimiga jalb qilish vazifasini qo‘ygan. Ko‘rib chiqilayotgan variantlardan biri – ixtiyoriy sug‘urta badallarini shaxsiy sug‘urta hisob raqamiga o‘tkazish. Bu insonga rasman ishlamasa ham va daromadi qayd etilmasa ham ish stajini to‘plash imkonini beradi, deb tushuntirdi Mukambetov.

Chora-tadbirlar

Uning qo‘shimcha qilishicha, hozir vazirlik va idoralar xorijdagi qirg‘izistonliklar yagona identifikatsiya tizimida qanday ro‘yxatdan o‘tishi, bulutli elektron imzo olishi va sug‘urta badallarini xalqaro kanallar orqali o‘tkazishi masalasini ishlab chiqmoqda.

«Pul o‘tkazish kanallari ham ko‘rib chiqiladi, chunki ma’lumki, ba’zi davlatlardagi kartalar ishlamaydi. Shuningdek, mobil operatorlar bilan bog‘lash masalasi ham bor. Barcha ushbu jihatlar ishchi guruh doirasida muhokama qilinmoqda», – dedi Ijtimoiy fond vakili.

Pensiya uchun sug‘urta staji

Qirg‘izistonda pensiyaga chiqish uchun talab qilinadigan sug‘urta staji asta-sekin qat’iylashtirilmoqda. 2024-yilda umumiy tartibda pensiya yoshiga yetgan fuqarolar uchun minimal staj 5 yilga tushirilgan. 2026-yildan bu 6 yil bo‘ladi, keyin esa 2045-yilgacha bosqichma-bosqich 20 yilgacha oshiriladi. Pensiya yoshi esa o‘zgarmagan: erkaklar uchun 63 yosh, ayollar uchun 58 yosh.

Ijtimoiy fondda tushuntirilishicha, minimal sug‘urta staji pensiya tayinlashda sug‘urta tamoyillarini kuchaytirish va tizimning moliyaviy barqarorligini ta’minlash uchun joriy etilgan. Ilgari stajga doir talab bo‘lmagani sababli, hatto bir oylik ish staji bilan ham pensiyaga chiqish mumkin edi, ammo bunday holatlarda tayinlanadigan pensiya miqdori juda kam bo‘lgan.

VAQT.UZ oldinroq O‘zbekistondagi pensiya tizimi haqida ham yozgan edi.