Qirg‘iziston banklar uchun yangi qoidalarni joriy etmoqchi: karta egalari va qarz oluvchilar uchun nimalar o‘zgaradi?

Qirg‘iziston Milliy banki kredit berish, bank hisoblarini ochish va to‘lov kartalarini chiqarish qoidalarini o‘zgartirishni taklif qilmoqda. Regulyatorning 14 ta me’yoriy-huquqiy hujjatiga o‘zgartirish kiritishni nazarda tutuvchi qaror loyihasi jamoatchilik muhokamasiga qo‘yildi.

Yangiliklardan biri kredit rasmiylashtirishga taalluqli. Banklarga qarz oluvchilar haqidagi zarur ma’lumotlarni davlat axborot tizimlaridan to‘g‘ridan-to‘g‘ri olishga ruxsat berish taklif qilinmoqda. Bu qarz oluvchilardan talab qilinadigan hujjatlar sonini kamaytirishga yordam beradi.

Shuningdek, kafil va kafolat beruvchilarning qarzni to‘lash imkoniyatini baholash, kredit shartnomalarini rasmiylashtirish va kredit hujjatlarini shakllantirish tartiblarini takomillashtirish rejalashtirilmoqda. Kreditni muddatidan oldin mobil ilova va boshqa masofaviy xizmatlar orqali to‘lash tartibiga ham ayrim o‘zgartirishlar kiritiladi.

Yana bir taklif garov mulkiga taalluqli. Kichik miqdordagi kreditlar bo‘yicha banklar garovga qo‘yilgan ko‘char mulkni real vaqt rejimida video orqali tekshirishi mumkin bo‘ladi. Bu ayrim tekshiruvlarni masofadan turib amalga oshirish imkonini beradi.

Milliy bank bank hisobini ochishda davlat ro‘yxatidan o‘tganlikni tasdiqlash tartibini ham soddalashtirishni taklif qilmoqda. Shuningdek, xalqaro tashkilotlar, diplomatik vakolatxonalar va konsullik muassasalari uchun hujjatlarni rasmiylashtirish talablariga aniqlik kiritiladi.

O‘zgarishlar to‘lov kartalariga ham taalluqli. Regulyator oldindan chiqarilgan bank kartalarining amal qilish muddatini uzaytirishni taklif qilmoqda. Shu bilan birga, firibgarlikning oldini olish uchun bunday kartalarni chiqarish va egalariga berish bo‘yicha qo‘shimcha talablar belgilanadi.

Yangi tashkil etilgan mahalliy banklarga litsenziya olganidan keyingi dastlabki olti oy davomida Qirg‘izistondagi boshqa banklarda chet el valutasida vakillik hisobvaraqlarini ochish imkoniyatini berish taklif qilinmoqda.

Bundan tashqari, hujjatda kreditlarni tasniflash, ehtimoliy yo‘qotishlar uchun zaxiralar shakllantirish, kapital yetarliligini ta’minlash, bank bilan bog‘liq shaxslar ishtirokidagi operatsiyalar va bank xatarlarini boshqarishga doir ayrim talablarni qayta ko‘rib chiqish nazarda tutilgan.

O‘zgartirishlarning yana bir qismi qimmatli qog‘ozlar bozorini rivojlantirishga qaratilgan. Jumladan, kredit reytingiga ega bo‘lmagan Qirg‘iziston emitentlarining ayrim qimmatli qog‘ozlariga aktivlarni tasniflash bo‘yicha istisnolarni qo‘llash shartlariga aniqlik kiritish taklif etilmoqda.

Milliy bankning fikricha, ushbu o‘zgarishlar moliya tashkilotlarining ish yukini kamaytirish, bank xizmatlaridan foydalanish imkoniyatlarini kengaytirish, raqamli xizmatlarni rivojlantirish va xatarlarni boshqarish samaradorligini oshirishga yordam beradi.

Qarorning qabul qilinishi davlat budjetidan qo‘shimcha mablag‘ ajratishni talab qilmaydi.

Eslatib o‘tamiz, avvalroq Qirg‘iziston prezidenti Sadir Japarov 2030-yilgacha mamlakat iqtisodiyotini qanday o‘stirmoqchiligini aytgandi.