Россияда «Telegram» блокдан чиқиши мумкин — ОАВ

Россия ҳукумати интернет чекловлари мамлакат президенти Владимир Путин рейтингига зарба бераётганидан хавотирга тушиб, бу борадаги ёндашувни қайта кўриб чиқиш ҳақида ўйламоқда, деб ёзди «Bloomberg» ўз манбаларига таяниб.

Агентлик суҳбатдошларининг сўзларига кўра, Федерал хавфсизлик хизмати (ФХХ)нинг назоратни кучайтиришга бўлган интилиши баъзи юқори мартабали амалдорларни интернетдан фойдаланишни тақиқлаш билан боғлиқ сиёсий ва иқтисодий хавфлардан огоҳлантиришга мажбур қилган.

«Бу репрессив чораларни секинлаштириши ва «Telegram»нинг Россияда ишлашда давом этишига имкон бериши мумкин»,- дейди агентлик манбалари.

«Telegram» блокдан чиқадими?

«Forbes» манбаси босимни «Telegram» блокланишини юмшатиш ҳисобига «камайтиришга қарор қилинганини» тасдиқлади. Унинг қўшимча қилишича, бу солиқ ўзгаришлари, нархлар ошиши ва блоклашлар фонида кучаяётган тарангликни юмшатишга ёрдам бериши мумкин.

Россия президенти матбуот котиби Дмитрий Песков «Bloomberg»нинг изоҳ бериш ҳақидаги сўровига жавоб бермади. Бироқ, 14 апрел куни россиялик журналистлар учун ўтказилган брифингда у VPN билан курашиш, чекловлар ва блоклашлар бу «ўтмишга қайтиш» эмаслигини айтди. Унинг қўшимча қилишича, ҳозир «хавфсизлик нуқтаи назаридан муайян чоралар кўриш зарур бўлган» давр.

«Ушбу чораларни кўриш зарурати йўқолгандан кейин, интернет иши тўлиқ тикланади ва нормаллашади», — деди Песков.

Ўзи нима гап?

Март ойи ўрталаридан бери «Telegram» Россияда VPNʼсиз деярли ишламай қолди. Бир нечта нашрлар манбаларига кўра, ҳукумат мессенжерни 1 апрелгача тўлиқ блоклашни режалаштирган эди. Шу билан бирга, OONI тадқиқот лойиҳаси маълумотларига кўра, Телеграмни блоклаш 20 мартга келиб кескин кучайган, 10 апрелга келиб эса деярли 100 фоизга етган. Шу билан бирга, Москва ва кейинчалик Петербург аҳолиси айрим ҳудудларда мобил интернетнинг деярли тўлиқ ўчирилишига дуч келди. Фойдаланувчиларнинг сўзларига кўра, фақат «оқ рўйхат»даги сайтлар — ҳукумат режасига кўра блоклашлар пайтида очиқ қолиши керак бўлган ресурслар рўйхати ишлаган.

Апрел ойида давлатга қарашли ВЦИОМ (Бутунроссия жамоатчилик фикрини ўрганиш маркази) Владимир Путин фаолиятини маъқуллаш рейтинги пасайганини қайд этди — у 19–22 мартдаги давр билан солиштирганда 67,8 фоизга тушди. Рейтинг 2022 йилда Россиянинг Украина билан катта уруши бошланганидан бери бунчалик паст бўлмаган эди. Россия президенти администрацияси билан ҳамкорлик қилувчи сиёсий технолог «Медуза» билан суҳбатда ҳукумат рейтинги тушаётганини тан олди. Сабаблардан бири сифатида у Россия аҳолисининг Телеграм блокланиши ва мобил интернет чекланишидан норозилигини кўрсатди.