Тошкент — Самарқанд пулли йўлини қурадиган компания номи маълум қилинди

Тошкент — Самарқанд янги пулли автомобиль йўлини қуриш бўйича халқаро тендерда Хитойнинг «China Overseas Engineering Construction» («COVEC») компанияси ғолиб деб топилди.
Шу тариқа, аввалроқ расмийлар фақат Хитой компанияси танланганини билдирган бўлса, энди пудратчининг номи ҳам расман очиқланди.

«COVEC» президенти Ван Кун компанияга билдирилган ишонч учун Ўзбекистон раҳбариятига миннатдорлик билдирди. Унинг таъкидлашича, мазкур автомагистраль нафақат мамлакат, балки бутун Марказий Осиё транспорт инфратузилмаси учун стратегик аҳамиятга эга бўлган йирик лойиҳалардан бири ҳисобланади.

«Ўзбекистон ушбу тарихий ва йирик инфратузилма лойиҳасини амалга оширишни бизга ишониб топширгани биз учун катта қувонч ва шарафдир», — деди Ван Кун «Ўзбекистон 24» телеканалига берган интервьюсида.

Унинг сўзларига кўра, қурилиш ишлари меҳнат хавфсизлиги, юқори сифат стандартлари ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш талаблари асосида амалга оширилади. Шунингдек, лойиҳада замонавий муҳандислик ечимлари ва «яшил» қурилиш технологияларидан фойдаланиш режалаштирилган.

Танлов қандай ўтди?

Маълум бўлишича, лойиҳа 2025 йил май ойида Хитойнинг йирик қурилиш ва инвестиция компанияларига тақдим этилган. Кейинчалик Ўзбекистон делегациясининг Хитойга ташрифи чоғида 15 та потенциал инвестор ва пудратчи билан музокаралар ўтказилган.

Якуний босқичда тўртта йирик компания — «China State Construction Engineering Corporation» (CSCEC), «China Road and Bridge Corporation» (CRBC), «China Overseas Engineering Construction» (COVEC) ҳамда «China Railway 20th Bureau Group» (CRCC) лойиҳага қизиқиш билдирган.

Тендер якунига кўра, айнан «COVEC» энг мақбул таклиф билан ғолиб деб топилди. Май ойи охирида тендерда Хитой компанияси ғолиб чиққанлиги ҳақида хабар берилган бўлса-да, унинг номи шу вақтгача ошкор этилмаган эди.

«COVEC» ҳақида

1987 йилда ташкил этилган «COVEC» «China Railway Group» таркибига киради. Компания халқаро инфратузилма қурилишига ихтисослашган бўлиб, бугунги кунда 88 мамлакатда фаолият юритади. У автомобиль йўллари, туннеллар, кўприклар, темир йўллар ва бошқа йирик муҳандислик иншоотларини барпо этиш бўйича катта тажрибага эга.

Компания Непал, Марокаш, Шарқий Тимор, Габон, Мадагаскар ва Ботсвана каби давлатларда қатор йирик инфратузилма объектларини амалга оширган. Шу билан бирга, у Полшадаги А2 автомагистрали қурилишида иштирок этган, бироқ лойиҳа қиймати кескин ошиб кетгани сабабли мазкур шартнома кейинчалик бекор қилинган.

Лойиҳа нимани ўзгартиради?

Қиймати қарийб 2,2 млрд долларга баҳоланаётган Тошкент — Самарқанд пулли автомагистрали 282 километр узунликдаги олти тасмали замонавий трассадан иборат бўлади. Лойиҳа доирасида 92 та кўприк, 28 та йўл ўтказгич ҳамда туннель туридаги 60 та ўтиш иншооти қурилади.

Янги автомагистраль Тошкент шаҳрининг Сергели туманидаги ҳалқа йўлидан бошланади. Уни босқичма-босқич фойдаланишга топшириш, биринчи навбатда Тошкент — Сирдарё участкасида ҳаракатни йўлга қўйиш режалаштирилган. Трасса тўлиқ 2030 йилда ишга туширилиши кутилмоқда.

Лойиҳа амалга ошгач, Тошкент ва Самарқанд ўртасидаги сафар вақти беш соатдан тахминан икки ярим соатгача қисқаради. Текис участкаларда рухсат этилган тезлик соатига 150 километргача бўлади. Магистралнинг ўтказувчанлик қуввати кунига 60–80 мингта автомобилга етиши, юк ташиш харажатлари эса 20–24 фоизга қисқариши прогноз қилинмоқда.

Аввалроқ эълон қилинган ҳисоб-китобларга кўра, лойиҳанинг 85 фоизини, яъни 1,857 млрд долларни Хитой банклари молиялаштиради. Қолган 328 млн доллар Ўзбекистон давлат бюджети ҳисобидан қопланади. Йўлдан фойдаланиш тарифлари эса инвесторлар билан музокаралар якунига кўра, аҳолининг тўлов қобилияти инобатга олинган ҳолда белгиланиши кутилмоқда.