AQSH-Eron mojarosidagi pauza tufayli neft narxi 2 foizdan ko‘proqqa tushdi
«Goldman Sachs» tahlilchilarining ogohlantirishicha, agar Hormuz bo‘g‘ozi orqali neft tashiydigan kemalar qatnovida muammolar davom etsa, Brent nefti narxi yilning to‘rtinchi choragiga borib 120 dollardan oshishi mumkin.
© AFPNeft narxi bir barrel uchun 90 dollardan pastga tushdi. Bunga sabab — AQSH va Eron o‘rtasidagi harbiy harakatlarda tanaffus yuz bergani. Bu haqda «Reuters» xabar berdi.
Birjadagi savdolarga ko‘ra, sentabr oyida yetkazib beriladigan Brent nefti fyucherslari vaqtincha 6,85 foizga tushib, 90 dollardan pastga ketdi. Eng past nuqtada Brent narxi 83,38 dollar bo‘ldi.
AQSHning WTI nefti fyucherslari esa 6,64 foizga pasaydi. «Bloomberg» xabariga ko‘ra, bozor bu o‘zgarishga AQSH va Eron o‘rtasida deyarli ikki haftadan beri davom etayotgan hujumlardan keyingi birinchi tanaffus sababli javob bergan. 13 kecha davomida AQSH Eron hududidagi obyektlarga zarba bergan edi. Ammo 24-iyul kechasidan boshlab Vashington hujumlarni hech qanday rasmiy izoh bermasdan to‘xtatdi.
«Axios» nashrining vaziyatdan xabardor ikki manbaga tayanib yozishicha, AQSH prezidenti Donald Tramp 13 kun davomida Eronga hujumlarni davom ettirishga ruxsat bergan bo‘lsa-da, 24-iyul kuni navbatdagi hujum taklifini rad qilgan. O‘sha kuni Tramp jurnalistlarga Eron bilan urushni davom ettirishdan ko‘ra, kelishuv tuzish oqilona strategiya bo‘lishi mumkinligini bildirgan. Eron ham javob choralarini to‘xtatganini Eron armiyasi vakili general Muhammad Akraminiya 26-iyul kuni ma’lum qilgan.
Ushbu tanaffus Eron va Ummon diplomatlari o‘rtasidagi muzokaralar bilan bir vaqtga to‘g‘ri keldi. Muzokaralarda asosiy mavzu — Hormuz bo‘g‘ozining kelajagi bo‘lgan. Bu hudud dunyodagi eng muhim energiya tashish yo‘llaridan biri hisoblanadi va mojaro boshlanganidan beri asosiy muammolardan biri bo‘lib kelmoqda.
Eronlik amaldorlardan biri «CBS» telekanaliga bergan intervyusida muzokaralar konstruktiv, ya’ni foydali va ijobiy ruhda o‘tganini aytdi. AQSHning BMTdagi elchisi Mayk Uolts vaziyat haqida gapirar ekan, Donald Tramp muzokaralarga imkon berayotganini aytdi. Ammo u:
«Tramp keskinlikni oshirishdan butunlay voz kechdi, deb aytmagan bo‘lardim. Barcha variantlar hali ham ko‘rib chiqilmoqda», — dedi.
Tashish muammolari kuchaysa, neft qimmatlashi mumkin
«Goldman Sachs» tahlilchilarining ogohlantirishicha, agar Hormuz bo‘g‘ozi orqali neft tashiydigan kemalar qatnovida muammolar davom etsa, Brent nefti narxi yilning to‘rtinchi choragiga borib 120 dollardan oshishi mumkin. Iyul oyida AQSH va Eron o‘rtasidagi hujumlar qayta boshlanganidan keyin Brent narxi 91 dollargacha ko‘tarilgan edi. Bu yil boshidagi narxlarga nisbatan 47 foiz yuqori degani.
Vaziyatni yana Yamandagi husiylarning faoliyati murakkablashtirmoqda. Ular Qizil dengizdagi neft tashish yo‘llariga tahdid qilmoqda. Bu yo‘llar neftni xaridorlarga yetkazib berishda juda muhim hisoblanadi. «Goldman Sachs» ning asosiy prognoziga ko‘ra, agar vaziyat tinchlansa, Brent narxi yil oxirida 80 dollar atrofida bo‘lishi, 2027-yilda esa 75 dollargacha tushishi mumkin. Ammo tahlilchilar hozirgi paytda xavflar yuqorilaganini tan olmoqda, chunki Yaqin Sharqdagi mojaro neft yetkazib berishga zarar yetkazishi mumkin. Taqqoslash uchun, aprel oyida Yaqin Sharqdagi mojaro boshlanganidan keyin Brent nefti narxi 126 dollardan ham yuqoriga chiqqan edi.
Eslatib o‘tamiz, avvalroq dunyoda eng ko‘p neft ishlatadigan davlatlar qaysiligi haqida yozgan edik. Mutaxassislar fikricha, jahon neft bozorining kelajagi eng yirik iste’molchi davlatlar iqtisodiy o‘sishni energiya sohasidagi islohotlar bilan qay darajada uyg‘unlashtira olishiga bog‘liq bo‘ladi.
