Эрон билан уруш Трамп назоратидан чиқиб кетди — Reuters

АҚШ президенти Доналд Трамп бошлаган Эрон билан уруш учинчи ҳафтага кирганида вазият унинг назоратидан чиқиб бораётгани очиқ намоён бўлмоқда, деб ёзди Reuters.

Агентлик фикрига кўра, энг аввало, жаҳон энергия нархларининг кескин ошиши ва иттифоқчиларнинг қўллаб-қувватламаслиги Вашингтонни яккалаб қўйди. Шунга қарамай, АҚШ минтақада ҳарбий кучларни янада оширишга тайёрланмоқда, бу эса уруш қисқа муддатли бўлади деган ваъдаларга зид келмоқда.

Ҳарбий муваффақият ёки мураккаб инқироз?

Трамп уруш “ҳарбий жиҳатдан ғалаба билан якунланганини” таъкидлаган бўлса-да, воқелик бунга мос келмаяпти. Эрон Форс кўрфазида нефть ва газ таъминотини чеклаб, минтақада ракеталар орқали ҳужумлар уюштирмоқда. Бу эса глобал бозорларда беқарорликни кучайтириб, нефть нархларини оширмоқда.

Оқ уй расмийлари айрим муваффақиятларни тилга олиб, Эроннинг ҳарбий салоҳияти жиддий зарар кўрганини айтмоқда. Бироқ таҳлилчиларга кўра, бу натижалар стратегик устунликни таъминлаш учун етарли эмас.

Иттифоқчилар билан зиддият

НАТО давлатлари ва бошқа шериклар Ҳўрмуз бўғозини қўриқлашда иштирок этишдан бош тортгани Трамп учун катта зарба бўлди. Айрим манбаларга кўра, президент бу қаршиликни кутмаган. Бу ҳолат АҚШнинг анъанавий иттифоқчилари билан муносабатларига салбий таъсир кўрсатмоқда.

Шу билан бирга, Исроил билан ҳам келишмовчиликлар юзага келган. Трамп Эрондаги газ объектига зарба ҳақида олдиндан хабар бўлмаганини айтса, Исроил томони бу ҳаракат мувофиқлаштирилганини билдирмоқда.

Стратегик йўл танлови

Ҳозирда Трамп икки йўлдан бирини танлашга мажбур. Биринчи вариант — ҳарбий операцияни янада кучайтириш, жумладан, Эрон нефть инфратузилмасини эгаллаш ёки қўшинларни соҳил ҳудудларига жойлаштириш. Аммо бу узоқ муддатли уруш хавфини оширади.

Иккинчи вариант — ғалабани эълон қилиб, можародан чиқиш. Бироқ бу ҳолда АҚШнинг кўрфаздаги иттифоқчилари заифлашган, лекин ҳали ҳам хавфли бўлган Эрон билан юзма-юз қолиши мумкин.

Ички сиёсий босим кучаймоқда

Уруш Трампнинг ички сиёсий позицияларига ҳам таъсир кўрсатмоқда. Республикачилар Конгрессдаги ўринларини сақлаб қолиш учун курашаётган бир пайтда, иқтисодий босим ва ёқилғи нархларининг ўсиши сайловчилар норозилигини ошириши мумкин.

Шу билан бирга, Трампнинг ўз электорати — МАГА ҳаракатида ҳам келишмовчиликлар кузатилмоқда. Айрим таъсирли шахслар урушга қарши чиқмоқда.

Таҳлилчилар фикрича, Трамп маъмуриятининг асосий хатоси Эроннинг жавоб реакциясини тўғри баҳоламаганидир. Эрон дронлар ва ракеталар орқали қарши ҳужумлар уюштириб, Ҳўрмуз бўғозини деярли ёпиб қўйди. Бу эса жаҳон нефтининг бешдан бир қисми ташиладиган йўлни издан чиқарди.

Шунингдек, маъмурият уруш сценарийлари ва эҳтимолий оқибатларни етарлича чуқур ўрганмагани айтилади. Натижада, вазият режалаштирилганидан мутлақо бошқача ривожланмоқда.

Эрон билан уруш Трамп учун нафақат ҳарбий, балки сиёсий ва иқтисодий синовга айланди. Вазиятнинг қай йўналишда ривожланиши эса унинг келгуси қарорларига боғлиқ бўлиб қолмоқда.