SI kompaniyalarning aksiyalarini tushirmoqda: Uoll-stritda «soft-qiyomat» boshlandimi?

Kecha, 10-fevral kuni boshqaruv kompaniyalari aksiyalari strategiyalar ishlab chiqish va moliyaviy hujjatlar yaratish uchun mo‘ljallangan yangi sun’iy intellekt-instrumentlar paydo bo‘layotgani sababli keskin tushdi. Investorlar avtomatizatsiya an’anaviy moliyaviy maslahat va kapital boshqaruvi modelini xavf ostiga qo‘yishi mumkinligidan qo‘rqmoqda, deb yozdi «Bloomberg».

Shuningdek, softa ishlab chiqaruvchilar bo‘yicha o‘xshash xavotirlar fevral boshida sotuvlarda ko‘rindi va tahlilchilar uni «soft-apokalipsis» deb atagan.

Qaysi aksiyalar arzonladi?

«Charles Schwab» boshqaruv kompaniyasi aksiyalari 11-fevral savdolarida 7,4 foizga arzonlashdi. «Raymond James» aksiyalari 8,8 foiz, «LPL Financial» – 8,3 foizga tushdi. «Stifel Financial» aksiyalari qiymatdan 3,8 foizni yo‘qotdi. AQSHdagi eng yirik aktivlar banki «JPMorgan» aksiyalari 1,2 foiz, «Morgan Stanley» – 2,5 foiz, Bank of America – 1,8 foizga kamaydi. Shu bilan birga, «Raymond James» aksiyalari 2020 yil mart oyidan buyon eng katta tushishni ko‘rsatdi, «Charles Schwab» va «LPL Financial» aksiyalari esa 2025 yil apreldan buyon shunday yo‘qotishni qayd etdi.

Sotuv Uoll-stritni hayratda qoldirdi: ro‘yxatda faqat «Charles Schwab» aksiyalariga «Sell» reytingi berilgan va u ham aksiyalarni kuzatadigan 24 ta ekspertdan faqat biridan.

Sabab nima?

Aksiyalarning tushishiga «Altruist Corp» xususiy texnologik kompaniyasining yangi instrumenti chiqishi sabab bo‘ldi. «Hazel» platformasi moliyaviy maslahatchilarga mijozlar uchun strategiyalarni personallashtirishga yordam berib, hisob-kitob listlari, hisobotlar va boshqa hujjatlarni avtomatik tarzda shakllantirish imkonini beradi.

«Altruist» rahbariyati sanoatni yaxshi biladi: asoschi va ijrochi direktor Jeyson Venk karerasini «Morgan Stanley»da boshlagan, operatsion direktor Mazi Baxadori «Pimco»da ishlagan.

«Aftidan, sotuv moliyaviy maslahat va aktivlar boshqaruvi modeliga sun’iy intellekt ta’sir qilish xavfi bilan bog‘liq», – dedi «Bloomberg Intelligence» tahlilchisi Nil Sayps.

Uning aytishicha, investorlar hozirda komissiyalarning uzoq muddatda kamayishi, raqobatning kuchayishi va bozor ulushining qayta taqsimlanishi xavflariga e’tibor qaratmoqda.

«Bloomberg»ning yozishicha, «Altruist» – moliyaviy xizmatlarda sun’iy intellekt qo‘llashni boshlagan ko‘pgina startaplardan faqat bittasi. «Rogo Technologies» investitsiya bankirlari uchun yechimlar ishlab chiqmoqda, «Hebbia» esa moliyaviy ma’lumotlarni ishlovchi SI-platforma sifatida pozitsiyalanadi. Katta ishtirokchilar ham shu yo‘nalishda faollik qilyapti: o‘tgan yil oxirida «OpenAI» «Intuit» bilan hamkorlik qilib, ChatGPT orqali moliyaviy ma’lumotlar bilan ishlash imkonini berdi.

«Soft-qiyomat»

Sun’iy intellekt an’anaviy biznes-modellarga ta’siri haqidagi xavotirlar bozorning turli sektorlarida tarqalmoqda. Fevral boshida «Anthropic» kompaniyasining «Claude Cowork» instrumentlari ishlab chiqarish vazifalarini avtomatizatsiya qilish uchun chiqishi bilan softa ishlab chiqaruvchilarning aksiyalari keskin tushdi. Kotirovkalarning tushishi shunchalik jiddiy va sezilarli bo‘ldiki, treyderlar uni «soft-qiyomat» deb atagan.

9-fevral kuni shunga o‘xshash sotuv, ChatGPT imkoniyatlaridan foydalanuvchi «Insurify» SI-servisi chiqishi orqali sug‘urta brokerlariga ta’sir qildi.

2026 yil 10-yanvarda keng bozor indeksi S&P 500 va «texnologik» «Nasdaq» ikki kunlik o‘sishdan keyin qayta tushdi. Aksincha, «Dow Jones» «moviy chip» indeksi uchinchi kun davomida yopilishda rekordga erishdi.