Европада газ бир ҳафтада 30 фоизга қимматлади: қаҳратон қиш бозорга босим ўтказмоқда

«The Wall Street Journal» нашрининг хабар беришича, 16 январ куни Европа энергия биржаларда табиий газ нархлари кескин ошди. Бозорга янги кучли совуқ тўлқини яқинлашаётгани ҳақидаги прогнозлар ва ер ости газ омборларида захиралар хавфли даражада қисқариб бораётгани савдоларда жиддий босим яратди.

Жума куни Нидерландиядаги TTF хабида газ фючерслари нархи бир кун ичида 10,5 фоизга кўтарилиб, 1 MWh учун 36,66 еврога етди. Натижада бир ҳафта ичида «зангори ёқилғи» қиймати қарийб 30 фоизга ошди. Бу кўрсаткичлар бозордаги беқарорлик янада кучайганини кўрсатмоқда.

Таҳлилчиларга кўра, нарх ўсишига фақат об-ҳаво эмас, балки молиявий омиллар ҳам таъсир қилган. «Capital Economics» экспертлари спекулянтлар томонидан очиқ позицияларни ёпиш жараёни бозор тебранишларини янада кучайтирганини таъкидлайди. Бу эса қисқа вақт ичида нарх ҳаракатларини кескинлаштирган.

Европа Иттифоқида газ захиралари билан боғлиқ вазият ҳам ташвишли. Ҳозирда омборлар тўлдирилиш даражаси 52 фоиздан пастга тушиб кетган. Ҳолбуки, охирги беш йилда шу давр учун ўртача кўрсаткич 67 фоиз атрофида бўлар эди. Кучли совуқлар туфайли газни омборлардан олиш суръати жадаллашиб, иситиш мавсуми охиригача етишмовчилик хавфини кучайтирмоқда.

Шу билан бирга, Европа суюлтирилган табиий газ (СТГ) учун глобал рақобатга дуч келмоқда. Яқин кунларда Осиёда ҳам кучли совуқлар кутилмоқда ва бу минтақа харидорларининг спот бозорда фаоллашишига олиб келмоқда. Натижада Европа компаниялари СТГ юкларини жалб қилиш учун юқорироқ нарх таклиф қилишга мажбур бўлмоқда.