Қозоғистон иқтисодиёти нефт бўлмаган соҳалар кенгайиши билан 4,1 фоизга ўсди

Қозоғистон иқтисодиёти 2026-йилнинг дастлабки етти ойида 4,1 фоизга ўсди. Бу кўрсаткич йилнинг биринчи ярмида қайд этилган суръат билан бир хил бўлиб қолди, шу билан бирга нефт қазиб олиш 8,9 фоизга камайди. Бу ҳақда Миллий иқтисодиёт вазирлиги хабар берди.

Нефтдан ташқари тармоқларда ўсиш кучайди

Миллий статистика бюросининг дастлабки маълумотларига кўра, январ–июл ойларида нефт қазиб олиш ҳажми 53,2 миллион тоннани ташкил этди. Нефт қазиб олишдаги пасайишга қарамай, нефтдан ташқари сектор тахминан 5,4 фоизга ўсди. Ишлаб чиқариш саноати энг юқори натижа кўрсатган тармоқлардан бири бўлиб, етти ой давомида 9 фоизга ўсди. Энг тез ўсиш фармацевтика соҳасида 38,5 фоиз, металл буюмлар ишлаб чиқаришда 35 фоиз, кимё саноатида 26,9 фоиз ва машинасозликда 22 фоизни ташкил этди.

Озиқ-овқат маҳсулотлари ишлаб чиқариш 13,9 фоизга, қурилиш материаллари ишлаб чиқариш эса 9,4 фоизга ошди. Шунингдек, қурилиш 15,3 фоизга, транспорт ва омбор хўжалиги 7,4 фоизга, савдо 5,9 фоизга, қишлоқ хўжалиги 5 фоизга ва алоқа соҳаси 4,3 фоизга ўсди.

Вазирлик маълумотларига кўра, иқтисодий ўсиш таркибининг ўзгариши Қозоғистон иқтисодиётининг босқичма-босқич диверсификация қилинаётганини акс эттиради. Бунга саноат салоҳиятининг кучайиши, транспорт инфратузилмасининг ривожланиши, маҳаллий ишлаб чиқарувчилар ва кичик ҳамда ўрта бизнесни қўллаб-қувватлаш, шунингдек, нефтдан ташқари тармоқларга инвестицияларнинг кўпайиши киради. 2025-йилда нефт қазиб олиш ЯИМнинг 7,8 фоизини ташкил этган.

Мустақил бизнес кўрсаткичлари ҳам иқтисодий фаоллик тобора кенгроқ тармоқларда кузатилаётганини кўрсатмоқда. «Halyk Finance» томонидан 28-июл куни эълон қилинган иккинчи чоракдаги Бизнес фаоллиги индексида кўрсаткич 55,2 ни ташкил этди. 50 кўрсаткичи ўсиш ва қисқариш ўртасидаги нейтрал чегара ҳисобланади. Ишлаб чиқариш, қурилиш, савдо, транспорт, қишлоқ хўжалиги ва бошқа асосий тармоқларнинг аксариятида ўсиш қайд этилди. Кичик ва ўрта бизнес учун индекс 55,3 ни ташкил этди.

Иқтисодий ўсиш барқарорлашмоқда

Етти ойлик кўрсаткичлар йил бошидаги ҳолатга нисбатан ҳам яхшиланишни кўрсатмоқда. «Halyk Finance» таҳлилий марказининг апрел ойидаги ҳисоботига кўра, Қозоғистон иқтисодиёти 2026-йилнинг биринчи чорагида йиллик ҳисобда 3 фоизга ўсди. Ўша даврда нефт қазиб олиш қарийб 20 фоизга камайган, ишлаб чиқариш саноати эса 8,5 фоизга кенгайган. Январ–май ойларида иқтисодий ўсиш 3,7 фоизга етди.

Халқаро валюта жамғармаси Қозоғистон иқтисодиёти 2026-йилда тахминан 4,6 фоизга ўсишини прогноз қилган. Шу билан бирга, ташкилот нефт экспортидаги эҳтимолий узилишлар, глобал ноаниқлик ва инфляция босимини иқтисодий истиқбол учун асосий хавфлар сифатида қайд этган.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Қозоғистон иқтисодиётини кредитлаш ҳажми қарийб 12 миллиард долларга ошганди. Ўсишнинг 86 фоиздан ортиғини мамлакатнинг энг йирик банклари таъминлади.