Qozog‘iston iqtisodiyoti neft bo‘lmagan sohalar kengayishi bilan 4,1 foizga o‘sdi

Qozog‘iston iqtisodiyoti 2026-yilning dastlabki yetti oyida 4,1 foizga o‘sdi. Bu ko‘rsatkich yilning birinchi yarmida qayd etilgan sur’at bilan bir xil bo‘lib qoldi, shu bilan birga neft qazib olish 8,9 foizga kamaydi. Bu haqda Milliy iqtisodiyot vazirligi xabar berdi.

Neftdan tashqari tarmoqlarda o‘sish kuchaydi

Milliy statistika byurosining dastlabki ma’lumotlariga ko‘ra, yanvar–iyul oylarida neft qazib olish hajmi 53,2 million tonnani tashkil etdi. Neft qazib olishdagi pasayishga qaramay, neftdan tashqari sektor taxminan 5,4 foizga o‘sdi. Ishlab chiqarish sanoati eng yuqori natija ko‘rsatgan tarmoqlardan biri bo‘lib, yetti oy davomida 9 foizga o‘sdi. Eng tez o‘sish farmatsevtika sohasida 38,5 foiz, metall buyumlar ishlab chiqarishda 35 foiz, kimyo sanoatida 26,9 foiz va mashinasozlikda 22 foizni tashkil etdi.

Oziq-ovqat mahsulotlari ishlab chiqarish 13,9 foizga, qurilish materiallari ishlab chiqarish esa 9,4 foizga oshdi. Shuningdek, qurilish 15,3 foizga, transport va ombor xo‘jaligi 7,4 foizga, savdo 5,9 foizga, qishloq xo‘jaligi 5 foizga va aloqa sohasi 4,3 foizga o‘sdi.

Vazirlik ma’lumotlariga ko‘ra, iqtisodiy o‘sish tarkibining o‘zgarishi Qozog‘iston iqtisodiyotining bosqichma-bosqich diversifikatsiya qilinayotganini aks ettiradi. Bunga sanoat salohiyatining kuchayishi, transport infratuzilmasining rivojlanishi, mahalliy ishlab chiqaruvchilar va kichik hamda o‘rta biznesni qo‘llab-quvvatlash, shuningdek, neftdan tashqari tarmoqlarga investitsiyalarning ko‘payishi kiradi. 2025-yilda neft qazib olish YAIMning 7,8 foizini tashkil etgan.

Mustaqil biznes ko‘rsatkichlari ham iqtisodiy faollik tobora kengroq tarmoqlarda kuzatilayotganini ko‘rsatmoqda. «Halyk Finance» tomonidan 28-iyul kuni e’lon qilingan ikkinchi chorakdagi Biznes faolligi indeksida ko‘rsatkich 55,2 ni tashkil etdi. 50 ko‘rsatkichi o‘sish va qisqarish o‘rtasidagi neytral chegara hisoblanadi. Ishlab chiqarish, qurilish, savdo, transport, qishloq xo‘jaligi va boshqa asosiy tarmoqlarning aksariyatida o‘sish qayd etildi. Kichik va o‘rta biznes uchun indeks 55,3 ni tashkil etdi.

Iqtisodiy o‘sish barqarorlashmoqda

Yetti oylik ko‘rsatkichlar yil boshidagi holatga nisbatan ham yaxshilanishni ko‘rsatmoqda. «Halyk Finance» tahliliy markazining aprel oyidagi hisobotiga ko‘ra, Qozog‘iston iqtisodiyoti 2026-yilning birinchi choragida yillik hisobda 3 foizga o‘sdi. O‘sha davrda neft qazib olish qariyb 20 foizga kamaygan, ishlab chiqarish sanoati esa 8,5 foizga kengaygan. Yanvar–may oylarida iqtisodiy o‘sish 3,7 foizga yetdi.

Xalqaro valuta jamg‘armasi Qozog‘iston iqtisodiyoti 2026-yilda taxminan 4,6 foizga o‘sishini prognoz qilgan. Shu bilan birga, tashkilot neft eksportidagi ehtimoliy uzilishlar, global noaniqlik va inflatsiya bosimini iqtisodiy istiqbol uchun asosiy xavflar sifatida qayd etgan.

Eslatib o‘tamiz, avvalroq Qozog‘iston iqtisodiyotini kreditlash hajmi qariyb 12 milliard dollarga oshgandi. O‘sishning 86 foizdan ortig‘ini mamlakatning eng yirik banklari ta’minladi.