Тожикистон иқтисодиёти йил охиригача 8,3 фоизга ўсиши прогноз қилинмоқда

Евроосиё тараққиёт банки Тожикистон иқтисодиёти 2026-йилнинг охирига бориб 8,3 фоизга ўсишини прогноз қилмоқда. Бу ҳақда банкнинг 2026–2028-йиллар учун макроиқтисодий прогнозида келтирилган.

Ўсиш 2027-йилда 7,7 фоизгача ва 2028-йилда 7,1 фоизгача пасайиши мумкин. 2025-йилда Тожикистон ЙИМ ўсиши 8,4 фоизни ташкил этди.

Инвестиция ва истеъмол ўсишни қўллаб-қувватлайди

Ҳисоботда келтирилган маълумотларга кўра, 2026-йилнинг биринчи чорагида Тожикистоннинг реал ялпи ички маҳсулоти ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 8 фоизга ўсган.

Иқтисодиётнинг барча асосий тармоқларида ўсиш кузатилди. Саноат ишлаб чиқариши 14 фоизга, қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етиштириш 8 фоизга, улгуржи ва чакана савдо 22,1 фоизга ва юк айланмаси 19,1 фоизга ошди.

ЙТБ ​​таҳлилчилари саноат ўсиши тузилмасида ҳам ўзгаришларни қайд этмоқда. Январь-март ойларида руда қазиб олиш 0,6 фоизга камайди, металлургия ишлаб чиқариш эса 26 фоизга ошди. Таққослаш учун, 2025-йил охирига келиб металлургия ишлаб чиқариш ҳажми 6,5 фоизга ўсганди.

Шундай қилиб, саноатнинг асосий ҳаракатлантирувчи кучларидан бири нафақат хомашё қазиб олиш, балки уларни қайта ишлаш ҳам аста-секин ривожланмоқда.

Ички талаб кучли иқтисодий фаолликни қўллаб-қувватлашда давом этади. 2026-йил январь-февраль ойларида чакана савдо ҳажми 23,3 фоизга, инвестициялар эса 33,2 фоизга ўсди.

Қўшимча омил давлат секторида иш ҳақининг ошиши бўлади. Евроосиё тараққиёт банкининг маълумотларига кўра, иш ҳақи 2026-йилда 20-25 фоизга ўсиши режалаштирилган.

Инфляция 4,7 фоизгача тезлашади

2026-йилнинг апрель ойида Тожикистонда йиллик инфляция 2025-йил охиридаги 3,5 фоизга нисбатан 3,6 фоизни ташкил этди. Бу минтақадаги мамлакатлар орасида энг паст кўрсаткич бўлди.

Нархлар ўсишини чекловчи омиллардан бири миллий валютанинг мустаҳкамланиши бўлди. Апрель ойи охирига келиб, сомоний долларга нисбатан йиллик 11 фоизга қадрланди. Бироқ, банкнинг прогнозига кўра, инфляция 2026-йил охирига бориб 4,7 фоизгача тезлашади. 2027-йилда у 4,9 фоизга, 2028-йилда эса 5 фоизга етиши мумкин. Бироқ, нархларнинг ўсиши Тожикистон Миллий банкининг 5 фоизли мақсадли диапазонида, плюс ёки минус 2 фоиз пункти ичида қолади.

Импорт қилинган товарлар нархларининг кўтарилиши нархларга босим ўтказади. Тожикистон нефть, нефть маҳсулотлари, табиий газ ва катта миқдордаги озиқ-овқат маҳсулотларини импорт қилади. Ушбу импорт тоифаларининг умумий қиймати мамлакат ялпи ички маҳсулотининг 15 фоизидан ошади.

Қайта молиялаштириш ставкаси яна оширилиши мумкин

Инфляция даражаси пастлиги фонида Миллий банк сўнгги йилларда пул-кредит сиёсатини юмшатиб келмоқда. 2025-йилда қайта молиялаштириш ставкаси 2 фоиз пунктига пасайтирилиб, 7,5 фоизни ташкил этди, 2026-йил февраль ойида эса яна 0,5 фоиз пунктига пасайтирилиб, 7 фоизни ташкил этди.

Европа тараққиёт банки бу тенденциянинг ўзгаришини кутмоқда. 2026-йил охирига бориб, қайта молиялаштириш ставкаси 7,5 фоизгача, 2028-йилга бориб эса 8 фоизгача кўтарилиши мумкин.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Тожикистоннинг ташқи савдо айланмаси 2,09 миллиард долларга кўпайганди.