Яқин Шарқдаги уруш: Европада газ нархлари яна ошди
АҚШ ва Исроилнинг Эронга қарши урушининг тез орада тугаши ҳақидаги сўниб бораётган умидлар Европада нефт ва газ нархларининг кескин ошишига олиб келмоқда. Европа фючерслари сўнгги уч йил ичидаги энг юқори даражага кўтарилди ва уларнинг нархи қарийб 19 фоизга ошди.
Европада газ етказиб бериш бўйича фючерслар сўнгги уч йилдан ортиқ вақт ичидаги энг юқори даражага кўтарилди, уларнинг нархи эса қарийб 19 фоизга ошди. Бу ҳақда 9-март куни «Reuters» агентлиги хабар берди.
Бу кўрсаткич қарийб бир ҳафта аввалги даражадан яна 3 евродан ортиққа юқори. Европада бу турдаги ёқилғи нархининг янада ошишига асосий сабаб сифатида агентлик АҚШ ва Исроилнинг Эронга қарши урушининг тез орада якунланиши ҳақидаги умидлар сўниб бораётганини келтиради.
«Societe Generale Commodities Research» таҳлилчилари фикрича, Яқин Шарқда давом этаётган ҳарбий ҳаракатлар нархлар динамикасига ҳал қилувчи таъсир кўрсатишда давом этади. Қатар ва Бирлашган Араб Амирликларидан суюлтирилган табиий газ етказиб бериш Ҳўрмуз бўғозидаги ноаниқ вазият туфайли қисқарган.
Бундан ташқари, ҳозирда Исроил қувурлари орқали газ чекланган ҳажмда етказиб берилмоқда. Шу сабабли Миср ва Иорданияда суюлтирилган табиий газга бўлган талаб ошиб бормоқда.
Шу билан бирга, «Bloomberg» агентлигининг ёзишича, ҳозирги нархлар аввалги энергетик инқирозлар давридаги энг юқори кўрсаткичлардан анча паст. Тарихий максимум бир мегаватт-соат учун 300 евродан ҳам ошган эди. Ҳозирги инқироз ҳатто 2022-йил билан таққослаганда ҳам анча кичик кўламда, ўшанда Россиянинг Украинага бостириб киришидан олдин Европада газ нархи 90 евро атрофигача кўтарилган эди.
ЕИда нефт ва газ захиралари мавжуд
Етказиб бериш занжиридаги узилишларга қарамай, Европа Иттифоқи давлатларида нефт ва газ захиралари етарли. Бу ҳақда 9-март куни Европа комиссияси маълум қилди.
«Бизни энергия таъминоти хавфсизлигидан кўра, энергия нархларининг юқорилиги кўпроқ хавотирга солмоқда», – дейилади ЕК матбуот хизмати хабарида.
«Financial Times» газетаси ёзишича, G7 мамлакатлари молия вазирлари фавқулодда йиғилиш ўтказиб, Халқаро энергетика агентлиги (ХЭА) мувофиқлаштирадиган стратегик захиралардан нефт ва газни биргаликда чиқариш имкониятини муҳокама қилади.
ХЭАга аъзо мамлакатлар ихтиёрида 1,2 миллиард баррелдан ортиқ стратегик нефт захираси мавжуд. Манбалардан бирининг айтишича, айрим америкалик амалдорлар 300–400 миллион баррел, яъни захираларнинг тахминан 25–30 фоизини бозорга чиқаришни мақбул деб ҳисобламоқда.
Нефт нархи 2022-йилдан бери илк бор 100 доллардан ошди
АҚШ ва Исроилнинг Эронга қарши урушини ҳамда Ҳўрмуз бўғозининг амалда ёпилиб қолишини ҳисобга олганда, нефт нархи 2022-йилдан бери биринчи марта 100 доллардан ошди.
Лондон биржасида 9-март куни савдолар бошида Европада эталон ҳисобланган «Brent» маркали нефт фючерслари вақтинча қарийб 26 фоизга ошиб, бир баррел (159 литр) учун 116,6 долларгача кўтарилди, деб хабар берди «Reuters».
Ню Йорк товар биржасида «West Texas Intermediate» (WTI) маркали америка нефт фючерслари ҳам 26,51 фоизга ошиб, 115 долларга етди.
7-март куни Исроил илк бор Эроннинг нефт инфратузилмасига ҳаво зарбалари берди — Теҳрон ва унинг атрофидаги бешта энергетика объекти ҳужумга учради.
Жавоб тариқасида Эрон Ислом инқилоби муҳофизлари корпуси Форс кўрфази мамлакатларидаги нефт объектларига зарба бериш билан таҳдид қилди.
«Агар сиз нефт нархи бир баррел учун 200 доллардан ошишига тоқат қила олсангиз, ўйинни давом эттиринг», – деган Эрон Ислом инқилоби муҳофизлари корпуси вакили.
