Алишер Қодиров: Ноқонуний қурилиш энди қурувчига жуда қимматга тушиши керак

Олий Мажлис Қонунчилик палатасининг 11-августдаги мажлисида ноқонуний қурилиш ва шаҳарсозлик талабларини қўпол бузганлик учун жавобгарликни кучайтириш масаласи муҳокама қилинди.

Депутат, «Миллий тикланиш» партияси раҳбари Алишер Қодиров соҳадаги амалдаги механизмлар самарасиз эканини таъкидлади.

Қонун лойиҳасида шаҳарсозлик талабларини қўпол бузган компаниялардан ҳар бир квадрат метр учун 2,2 млн сўмдан ундириш таклиф этилмоқда. Ҳужжат биринчи ўқишда қабул қилинди. Айрим депутатлар эса санкция миқдори уй-жой қимматлашиши ва қурувчиларга ортиқча молиявий юк тушишига олиб келиши мумкинлигини билдирди.

«Жарималарни кўпайтирилаётганлиги депутатларимизга ёқмаяпти. Тадбиркорларга қулай бўлган шароитни бузилаётганлиги, давлатимиздаги тадбиркорларга яратилаётган шароитларга зарар келтираётган бу жарималар ҳақида ижобий фикрда эмасмиз. Лекин шу билан бирга бугунги фракциямизда бир хулосага келдикки, шаҳарда ноқонуний қурилиш, шаҳарни хоҳлаган жойида қурилиш ва хоҳлаганидек қуриб қуриш, уч этажга рухсат олиб, лекин 12 этаж қилиб қуриш каби масалалар бугун жуда катта хавфга айланиб турибди», — дейди Қодиров.

У соҳада коррупсиявий омиллар кучайганини ҳам қайд этди. Депутатга кўра, айрим қурилиш лойиҳаларида жуда катта маблағлар айланмоқда ва амалдаги қонун талабларини четлаб ўтиш орқали юқори даромад олиш имконияти сақланиб қолмоқда.

Қодировнинг таъкидлашича, янги ёндашувнинг асосий мақсади қурувчини ноқонуний ҳаракатдан олдин унинг оқибатини ҳисоблашга мажбур қилишдан иборат. Яъни жазо миқдори қоидабузарликдан олинадиган эҳтимолий даромаддан анча юқори бўлиши керак.

«Битта ноқонуний қурилиш қилдими, квадрат метрига қилинаётган жазо уни бошиданоқ ҳисоб-китоб қилиб, бу ишни қилиши зарарли эканини англашига олиб келиши керак», — дейди у.

Депутат бундай ёндашув коррупция орқали масалани ҳал қилиш имкониятини ҳам чеклаши кераклигини билдирди.

Унинг фикрича, қурувчи кимгадир пул бериш ёки мавжуд тартибларни айланиб ўтиш орқали қурилишни қонунийлаштира олмаслиги лозим.

Қодиров бу масалани аҳоли хавфсизлиги билан боғлади. У Колумбия, Венесуэла ва Туркиядаги зилзилаларни мисол қилиб, сифат ва шаҳарсозлик талаблари бузилган бинолар одамлар ҳаёти учун катта хавф туғдириши мумкинлигини айтди.

Хавфсизлик устувор бўлиши керак

Қодиров иқтисодий фаоллик ва тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш зарурлигини тан олди. Аммо қурилиш соҳасида бу манфаат аҳоли хавфсизлигидан устун қўйилмаслиги кераклигини таъкидлади.

«Мамлакатимизда аҳолимизнинг ҳаётини хавф остига қўядиган ҳар қандай тадбиркор бу мамлакатда даромад олмоқ тугул, яшаши ҳақида ҳам хавфга тушиб қолиши керак. Мамлакатимиз мана шундай хавфсиз мамлакат бўлиши керак», — дейди депутат.

У қонун концепциясига эътироз билдирмаслигини, иккинчи ўқиш жараёнида ҳужжатни батафсил муҳокама қилиш мумкинлигини билдирди. Қодировнинг фикрича, қурилиш соҳасида асосий мезон иқтисодий даромад эмас, инсон ҳаёти ва хавфсизлиги бўлиши керак.

Қонун лойиҳасини 88 нафар депутат қўллаб-қувватлаган, 15 нафари қарши овоз берган. Ҳужжат иккинчи ўқишгача билдирилган эътирозлар ҳисобга олинган ҳолда такомиллаштирилади.